Heer, geef ons hen in dundruk!

De dood drijft een mens naar zijn boekenkast. Soms om een gedicht te zoeken waar iemand iets aan zou kunnen hebben, soms om te ontdekken dat de wereld zo wreed kan zijn dat alle poëzie onverdraaglijk wordt.

Dan is het haast een geruststelling als een schrijver sterft. Die kun je springlevend uit de kast plukken, dat wil zeggen als hij erin staat. Tussen J.J. Slauerhoff en F. Starik trof ik dinsdagavond slechts een centimeter ruimte. Er stond alleen Sterremeer het Boekenweekgeschenk van 1990, ooit door mij met de onwrikbare onwijsheid van een negentienjarige terzijde geschoven als een boekje van niks. Later genoot ik van Teheran, een zwanenzang, maar die roman van F. Springer heeft de kast kennelijk nooit gehaald.

Wat ik in 1990 niet zag: Sterremeer is scherp en geestig vanaf de eerste bladzijde. Neem deze dienstkeuringszin: ‘Nergens deden ze ons pijn en tegen twaalf uur stonden we buiten op de Hoefkade, oude wapenbroeders in striemende regen.’ Die woorden alleen al zijn reden om alles van Springer te willen hebben.

Tot een aantal jaren geleden was de dood van een groot schrijver feitelijk een vooraankondiging van de verschijning van een fraai Verzameld werk, maar daar is grandioos de klad in gekomen. Aan Boon, Hermans en Karel van het Reve wordt gewerkt, Haasse werd al bij leven mooi verzameld, we hebben Alberts en Biesheuvel (niet schrikken, die leeft nog) maar van een complete Claus, Wolkers of Mulisch is nog geen deel gesignaleerd. Om nog maar te zwijgen van de verzamelde Herman Franke, Kees Fens of Annie M.G. Schmidt in dundruk – Heer, geef ons heden hun Verzameld Werk!

Verzamelde werken schijnen amper nog te verkopen. Over een paar jaar worden we collectief het digitale bos ingestuurd als we nog iets compleet willen hebben. Behalve dan toch bij F. Springer, want zijn Verzameld werk (zonder het vorig jaar verschenen Quadriga, een eindspel) blijkt gewoon te bestaan. Als e-book voor de zotte prijs van € 45,59, maar ook mooi gebonden voor twaalf euro meer, tien jaar geleden gedrukt en al die tijd netjes bewaard door Querido, wachtend op de mensen die nu beschaamd ontdekken dat ze alleen maar een Boekenweekgeschenkje in hun kast hebben staan.