Geen politicus of BN'er wil dom lijken op tv

Jay Jay Likketompersie? Natuurlijk ken ik die. Een spelprogramma op 3FM legt bloot hoe BN’ers vaak maar wat kletsen voor de camera.

Emile Roemer (fractievoorzitter SP) staat in de gangen van de Tweede Kamer met een grote rode 3FM-microfoon onder zijn neus. Vraag van interviewer Lex Uiting: wat hij van hét grote nieuws vindt dat Boris Jeltsin asiel wil verlenen aan Moammar Gaddafi? Antwoord van Roemer: „Ja, Jeltsin is altijd al een vreemde man geweest. Verkeerde mensen halen nu eenmaal verkeerde mensen binnen.”

Dat Jeltsin al ruim vier jaar dood is, lijkt Roemer even vergeten. En dat hij het nieuws dus helemaal niet gehoord heeft, en daarover liegt, wordt zo pijnlijk blootgelegd. Met een camera op je neus kun je maar beter doen alsof je op de hoogte bent, en gewoon meepraten. Want de afgang hét grote nieuws te missen, moet koste wat kost voorkomen worden.

Het interview met Roemer is een aflevering van het spelprogramma Gaat-ie Mee Of Zegt-ie Nee, uit de ochtendshow van Giel Beelen op 3FM. Daarin stelt Lex Uiting Bekende Nederlanders vragen over niet-bestaande of allang overleden mensen, waarop luisteraars gokken of de BN’ers met Uiting meepraten of toegeven geen idee te hebben waar het over gaat. Uiting: „Ik herken dat gevoel bij mezelf. Als iemand zegt, ‘je weet wel, dat hele bekende boek, dat heb je zeker wel gelezen’, is het moeilijk om te zeggen dat je dat niet hebt gedaan. Je wil niet dom overkomen. Dus lul je maar mee.”

En dat doet menig BN’er dan ook. Zo vindt zangeres Do het „heel raar” dat minister-president Den Uyl (1919-1987) de volksliedtaks gaat invoeren en gaat ze niet meer op hem stemmen. Oud-zwemster Inge de Bruijn vindt het „top” dat minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) als internationaal topmodel is doorgebroken, want „dat is altijd al haar droom geweest.”

Het is natuurlijk een beetje pesterig, geeft Uiting toe, een beetje „uitlokken en uitdagen”. „Maar ik vind dat iedereen eerlijk en oprecht in zijn werk moet staan. Ook BN’ers.”

Inderdaad is het basisprincipe van elke mediatraining ‘lieg nooit’, vertelt Maurits Blok. Hij is mediatrainer bij Ketchum Pleon Academy. Toch is dat niet altijd makkelijk voor BN’ers. Blok: „Zij zijn dusdanig gebaat bij aandacht dat ze elke kans aangrijpen om voor een camera te verschijnen. Ze zijn hun eigen merk en dat moeten ze onderhouden door zo zichtbaar mogelijk te zijn.” Zo wordt het „verleidelijk” om voor elke camera en microfoon een verhaal te houden.

Hetzelfde geldt voor politici, voor wie de druk om overal een mening over te hebben nog groter is. Zo vertelde minister-president Mark Rutte Uiting vol enthousiasme dat het internationale succes van de band Chico en de Ramsonpanies hem „zeker zonnig” stemde, dat hun concert in de Amsterdam ArenA, waar ze een cover van Hazes speelden, „heel knap” was en dat ze een „geweldig exportproduct” voor Nederland waren. Hij wist zelfs dat de band uit Amsterdam kwam, zei hij met een nonchalant „I know”.

Uiting gaat in sommige interviews nog een stapje verder, door de BN’er te vragen voor hem te liegen. Zo weet hij rapper Brace op de rode loper, voorafgaand aan de première van de film The Devil’s Double, te overtuigen alvast commentaar te geven over de film die hij nog niet gezien heeft. Niet alleen vertelt Brace doodleuk dat het een „hele leuke film was”, maar hij vindt ook topacteur Kjel Kuala Lumpur er „erg goed uitzien”.

Het concept om mensen over onzin te interviewen is niet nieuw. Zo stelde Fons van Westerloo voorbijgangers ooit vragen over oorlogen die niet bestonden. De man op de straat vond het natuurlijk allemaal ‘heel erg’. Ook Filemon Wesselink had onlangs een soortgelijk item in zijn programma De Week van Filemon (BNN), waarin hij bekende mensen vroeg naar de Nederlandse aanwezigheid in Irak en de mogelijke verblijfplaats van Saddam Hussein.

Een rubriek als Gaat-ie Mee Of Zegt-ie Nee zegt volgens mediatrainer Blok iets over de media in het algemeen. „Naarmate het aantal media groeit, wordt de toon harder. In de concurrentiestrijd zoeken journalisten de grenzen op met provocerend gedrag. Waar er vroeger alleen ‘serieuze’ journalisten waren, moeten BN’ers nu ook leren omgaan met bijvoorbeeld De Jakhalzen en PowNews: journalisten die erop uit zijn de BN’ers in hun hemd te zetten.”

Toch is op 3FM de verhouding tussen ‘mee’ en ‘nee’ ongeveer 50/50, vertelt Uiting. „En de mensen die wel eerlijk zijn, zenden we ook uit.” Zo geeft Geert Wilders toe dat hij nog nooit van Chico en de Ramsonpanies heeft gehoord en Kim Lian weet niet wie Jay Jay Likketompersie is.

‘Gaat-ie Mee Of Zegt-ie Nee’ te zien op giel.vara.nl

    • Maite Vermeulen