Een freak met een rubberen lichaam

Kelly Slater ken je misschien nog van zijn rol in Baywatch.

Zijn acteercarrière was niet echt een succes, maar de surfer behoort tot een van de grootste sporters ooit.

Voortaan heet hij Ke11y. Zondag werd de 39-jarige Kelly Slater voor de elfde keer wereldkampioen. In de surfwereld is hij al vijftien jaar een icoon dat alleen nog met zijn voornaam hoeft te worden aangeduid. Sinds zondag geldt daarbij een andere spelling: de dubbele ‘l’ is vervangen door het cijfer 11.

In de sport die doorgaans wordt geassocieerd met geblondeerde pubers is de kaalgeschoren veteraan al twee decennia dominant. Hij is zowel de jongste als oudste wereldkampioen ooit. „The greatest athlete of all time”, jubelen de Amerikaanse commentatoren steevast, en vergelijken hem met die andere levende legenden: oud-basketballer Michael Jordan, golfer Tiger Woods en oud-wielrenner Lance Armstrong. De zevenvoudig Tourwinnaar twitterde deze week: „One of the best athletes to ever walk the planet. Period. @kellyslater”.

Net als deze sporters is Slater allang multimiljonair. Hij won ruim 3 miljoen dollar aan prijzengeld, maar dat is nog niets vergeleken met zijn opbrengsten afkomstig van sponsors, surffilms en computerspellen. Het laatste contract dat hij met zijn hoofdsponsor Quiksilver afsloot, had naar verluidt een waarde van 2 miljoen dollar.

Dat is niet gek voor een surfer die werd geboren in Cocoa Beach, Florida – een plek die door surfers alom wordt geminacht vanwege de lage, slechte golven. Maar ook in dat verwaaide sop aan de Amerikaanse oostkust werd Slaters grote talent al snel duidelijk. Hij droomde ervan profsurfer te worden en als kind van gescheiden ouders – zijn vader was verslaafd aan alcohol – ontwikkelde hij een enorme gedrevenheid om dat doel te bereiken. Op twintigjarige leeftijd won hij zijn eerste wereldtitel.

Surfen is een jurysport. In heats van een half uur tellen de beste twee golven, die per stuk met maximaal tien punten kunnen worden gewaardeerd. Het kampioenschap verdien je niet in één wedstrijd. Tijdens de zogeheten ASP World Tour reizen de 44 beste surfers een jaar lang langs de beste golven ter wereld. Hoewel er volgende maand nog in Hawaii wordt gesurft – op de legendarische plek Pipeline – heeft Slater nu al zo veel punten verzameld, dat hij door de concurrentie niet meer is in te halen.

Het geheim van zijn succes? Dat zijn er veel. Een rubberen lichaam dat hij in de meest onmogelijke posities kan wurmen zonder te vallen. Een door eindeloze studie ontwikkeld vermogen golven te ‘lezen’ om te weten waar en hoe ze zullen breken en waar welke truc het best op zijn plaats is. De voortdurende drang om naar technische perfectie van zowel lichaam als materiaal. En een mentale geslepenheid die door velen wordt gevreesd. Tegenstanders noemen Slater een competitieve freak, die berucht is om zijn mind games. Sommigen vermijden uit angst voor die geestelijke oorlogsvoering zelfs oogcontact tijdens het surfen.

Maar de belangrijkste verdienste: hij weet zichzelf voortdurend te vernieuwen. Onder invloed van jongere pioniers is de manier van surfen de laatste tien jaar sterk geëvolueerd. Weliswaar geldt het zo lang mogelijk in een omslaande golf (barrel, of tunnel) blijven rijden én eruit komen nog altijd als de ultieme surftruc; maar waar vroeger scherpe bochten (cutbacks) met zoveel mogelijk opspattend water (spray) hoog werden gewaardeerd, geven jury’s nu vooral punten voor skateboardachtige sprongen. Bij deze zogeheten airs vliegen surfers meters boven de golf uit om vervolgens – al dan niet na een draai van 360 graden – verder te surfen. In tegenstelling tot de meeste van zijn generatiegenoten kreeg Slater die vaardigheden onder de knie. En zo bleef hij de vaak twintig jaar jongere concurrenten de baas.

En toch: hij had nog meer titels kunnen winnen. Nadat hij in 1998 met zijn zesde kampioenschap het toenmalig record van de Australische surfer Mark Richards had verbroken, verloor hij de motivatie om te blijven presteren. Hij verliet de tour en probeerde enkele jaren alleen nog voor de lol te surfen. Tevergeefs, want de gedroomde rust bleef uit. Vanwege zijn relatie met actrice Pamela Anderson werd hij belaagd door de roddelpers. De twee kenden elkaar uit de serie Baywatch, waarin Slater tien afleveringen de rol vertolkte van Jimmy Slade: een jongen die in een surfbus sliep en ervan droomde prof te worden. „Tegen beter weten in staarde ik in de camera als een hert in de koplampen”, zo omschreef hij zijn acteercarrière in de autobiografie Pipe Dreams (2003). Bovendien ging toekijken hoe anderen kampioen werden hem slecht af. „Mijn competitieve aard kreeg klappen.” Twee jaar later won hij zijn zevende wereldtitel.

Even leek hij dit jaar opnieuw af te haken. In juli liet hij een wedstrijd in Zuid-Afrika schieten. Via Twitter verklaarde hij de golven „te mager” te vinden, terwijl ze tegelijkertijd in Fiji „belachelijk groot” waren. Wedstrijd, of niet, een perfecte „once in a lifetime”-deining van zeven meter hoog kon hij niet voorbij laten gaan. En door daarna weer twee opeenvolgende wedstrijden te winnen, had hij binnen de kortste keren zijn achterstand goedgemaakt.

Woensdag werd hij al abusievelijk gehuldigd, tijdens een wedstrijd in San Francisco. Een rekenfoutje, zo bleek tot schaamte van ASP. Hij moest nog één heat winnen om elfvoudig kampioen te worden. Dat deed hij zondag. Sindsdien willen de surfmedia nog maar één ding van Ke11y weten: gaat hij volgend jaar voor zijn twaalfde?

    • Frank Provoost