Dikke aap raakt vet kwijt met afvalmedicijn

Dikke resusapen raakten binnen een maand ruim 10 procent lichaamsgewicht kwijt door behandeling met een vermageringsgeneesmiddel.

Het experimentele medicijn, adipotide, tast de bloedtoevoer naar het vetweefsel aan, waardoor vetcellen massaal afsterven. Dat schrijven onderzoekers uit Houston in Science Translational Medicine.

Vetweefsel werd tot in de jaren negentig gezien als een passieve opslagplaats voor overtollige calorieën. Maar inmiddels is overduidelijk dat het lichaamsvet eerder een orgaan dan inert weefsel is. Vetcellen scheiden hormonen af en laten zich besturen door het autonome zenuwstelsel. Signalen uit vetcellen hebben bijvoorbeeld invloed op het verzadigingsgevoel. Om hun werk goed te kunnen doen zijn de vetcellen afhankelijk van een goede doorbloeding.

Medicijnen tegen overgewicht lijken onmogelijk, want uiteindelijk komt ieder pondje door het mondje. De paar die ooit zijn ontwikkeld hebben vaak vervelende bijwerkingen. Ze remmen de eetlust, stimuleren de vetverbranding of remmen de vetopname in de darm.

Adipotide werkt heel anders. Het bestaat uit twee stukjes eiwit, waarvan er één gericht aan cellen in de bloedvaten van het vetweefsel bindt. Het andere deel dringt vervolgens deze bloedvatcellen binnen en richt er zo veel schade aan dat ze dat niet overleven. Het resultaat is dat de doorbloeding van het vetweefsel afneemt en het weefsel langzaam afsterft. Het vrijkomende vet wordt bij gebrek aan opslagruimte afgebroken.

Rhesusapen hebben onder meer met mensen gemeen dat er in hun kolonies altijd individuen zijn die er ongezonde eet- en leefgewoonten op na houden en te dik worden. Door de behandeling met adipotide vielen die dikke apen niet alleen af, hun kans op het ontwikkelen van diabetes type 2 nam ook af. De dieren gingen minder eten. Op MRI-opnamen is te zien dat de vetafname het grootst was in de buik. Dat is de plaats waar vetophoping de meeste kans op overgewichtziekten oplevert. Het middel had lichte, maar omkeerbare bijwerkingen in de nieren. (NRC)