Countdown - Ruimtereis André Kuipers

Eind december vertrekt André Kuipers met een Sojoezraket naar de ruimte. Tot dan elke week een bericht over zijn voorbereiding. Vandaag: fitness.

Een groot deel van de voorbereiding van astronauten op een ruimtereis bestaat uit sporten. Natuurlijk, ze moeten in goede conditie zijn. Maar ook belangrijk is dat ze weten hoe de fitnessapparaten in het ruimtestation ISS werken. Op een loopband gaan staan is in de ruimte zinloos: je zweeft er meteen weer van af. Daarom is de oude loopband in het Russische deel van het ruimtestation uitgerust met allerlei elastische banden die de astronauten op hun plek houden.

Ook de hometrainer die in het Amerikaanse deel helpt om hart en vaten te onderhouden, heeft aanpassingen. En drie jaar geleden werd ARED naar boven gebracht: het Advanced Resistive Exercise Device. Dat apparaat kan met vacuümcilinders bijna alle toestellen uit de fitnesszaal nabootsen: zelfs ‘gewichtheffen’ is ermee mogelijk.

Dat is belangrijk wantspieren slinken snel in gewichtsloosheid. Na een week is de spiermassa al met een vijfde deel afgenomen, wezen studies uit. En dat heeft weer tot gevolg dat botten minder krachten ondervinden en broos worden. Als je een half jaar of langer in de ruimte rond zweeft, kan de botdichtheid met een kwart afnemen – vooral in hielen, heupen en onderrug. „Dan loop je het risico dat je bij terugkeer op aarde een heup breekt, alsof je 80 jaar bent”, zei André Kuipers eerder via skype.

Nog iets: al het kalk dat zo oplost vergroot de kans op nierstenen. Sporten dus. Twee uur per dag. Eén uur om alles klaar te zetten en één uur voor het echte werk. Met zes astronauten in het station zit er dus de hele dag door iemand in de ‘ruimtefitnessruimte’.

En nee, fijn douchen na afloop is er niet bij. Jezelf opfrissen in de ruimte gaat met washandjes. En ja, de kans is groot dat het water in die washandjes ooit uit een astronaut is gekomen – in elk geval voor een deel en misschien wel tijdens de fitness. Filters halen namelijk zweet en uitademingsvocht uit de lucht en een recyclingsysteem verwerkt die daarna met het uitgeademde kooldioxide tot vers zuurstof en drinkwater. Een zuinig en slim systeem, ook voor op aarde, schrijft Kuipers op zijn blog. Maar waar op aarde?

Margriet van der Heijden

    • Margriet van der Heijden