Brussel heeft nog geen mening over sociale huur

Waar ligt de inkomensgrens voor sociale huurwoningen? Minister Donner en leden van de oppositie spraken daarover met eurocommissaris Almunia. Maar wat bedoelde de die nou precies?

PvdA en SP denken dat ze weten hoe ‘Brussel’ over de sociale woningbouw in Nederland denkt: de inkomensgrens om voor deze woningen in aanmerking te komen (nu 33.614 euro per jaar), mag van de Europese Commissie omhoog. Minister Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) zegt dat hij óók weet hoe ‘Brussel’ denkt: die inkomensgrens mag niet omhoog.

Allebei hebben ze het er met de Spaanse eurocommissaris Almunia van mededinging over gehad. Maar wat vindt Almunia nu echt? Het leidde donderdag in de Tweede Kamer tot een verwarrend debat – zonder duidelijk uitkomst. In Brussel zelf zegt de woordvoerder van Almunia dat de eurocommissaris er nog helemaal niets van vindt. „Als Nederland de regels verandert, zal de Commissie die beslissing beoordelen.”

De inkomensgrens voor sociale huurwoningen is het resultaat van een moeizaam compromis tussen Nederland en de Commissie. Volgens Brussel doen woningcorporaties aan oneerlijke concurrentie als ze, met staatssteun, woningen verhuren aan mensen met middeninkomens.

Als minister voor Wonen, Wijken en Integratie stelde Eberhard van der Laan (PvdA) in 2009 voor om 90 procent van de sociale huurwoningen te bestemmen voor mensen met een inkomen van minder dan 33.614 euro. De Commissie vond dat goed.

Maar daarna liep de sociale woningmarkt vast. Sociale huurders die meer dan 33.614 euro verdienen, schuiven niet door naar een duurdere particuliere woning en de wachtlijsten groeien. Andere middeninkomens vinden geen passende woning. Een meerderheid in de Kamer – SP, GroenLinks, PvdA en PVV – spoorde Donner recent aan om opnieuw te onderhandelen met de Europese Commissie.

Volgens Donner maakt Nederland geen kans. Maar SP-Europarlementariër Dennis de Jong had twee weken geleden in Brussel een gesprek met de eurocommissaris en volgens hem heeft Nederland wél ruimte. „Het zit Almunia hoog. In EU-lidstaten krijgt ‘Brussel’ heel vaak de schuld. Hij zei dat hij niet moeilijk zou doen over een verhoging van de inkomensgrens. Hij is zeer bereid om daar met Nederland over te praten.”

SP-Kamerlid Sadet Karabulut vertelde er gisteren over in het debat: dat was, vond ze, toch wel echt heel anders dan het verhaal van Donner. Maar de minister zei dat hij zelf pas ook nog bij Almunia op bezoek was: volgens hem is het onwaarschijnlijk dat Brussel instemt met een verhoging van de inkomensgrens.

Een Europese ambtenaar zegt dat Almunia nog geen enkele toezegging heeft gedaan, maar een verandering van de regels ook niet bij voorbaat afwijst. Dat nu 43 procent van de inkomens in aanmerking komt voor sociale woningen, wordt in Brussel wel beschouwd als fors voor een rijk land als Nederland.

Volgens Kamerlid Jacques Monasch (PvdA) komen er voor Nederland nieuwe kansen, omdat de EU-regels worden herzien voor staatssteun aan publieke diensten met een economisch belang (zoals de post of publieke omroep). Maar volgens Donner is het nog niet duidelijk wat die herziening betekent voor de woningmarkt. Almunia’s woordvoerder zegt dat in elk geval één ding niet verandert: „Als Nederland met een andere definitie komt voor mensen die in aanmerking komen voor sociale huurwoningen, zal de Commssie die moeten beoordelen.”

De Kamer vroeg om duidelijkheid. Donner beloofde een brief.

    • Roeland Termote
    • Petra de Koning