Verbruik van fossiele energie is rampzalig

Als de politiek niet snel de wereldwijde verslaving aan fossiele brandstoffen aanpakt, warmt het klimaat zozeer op dat grote gevaren dreigen voor de mens.

Dat schrijft het Internationaal Energie Agentschap (IEA) in de gisteren gepubliceerde World Energy Outlook 2011. Het is voor het eerst dat het agentschap hierover zo’n alarmerende toon aanslaat.

Uit het rapport van het IEA, dat sinds dit jaar wordt voorgezeten door Maria van der Hoeven, voormalig minister van Onderwijs en van Economische Zaken, blijkt hoe sterk de realiteit afwijkt van het doel de wereldwijde CO2-uitstoot snel naar beneden te krijgen.

De vraag naar kolen, olie en gas neemt ondertussen toe, met name in opkomende economieën. Maar om de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde onder de kritische grens van 2 graden Celsius te houden, zou er vanaf 2017 eigenlijk geen enkele fabriek, elektriciteitscentrale of activiteit die CO2 uitstoot meer bij mogen komen. Dat verbod zou in ieder geval tot 2035 moeten gelden.

Zonder nieuw beleid zal de vraag naar energie in 2035 echter met 40 procent zijn gestegen ten opzichte van vorig jaar, aldus het IEA. De CO2-uitstoot zal met circa 20 procent toenemen. De vraag naar kolen groeit met ongeveer 1 procent per jaar. Ook de vraag naar olie neemt toe, hoewel minder dan van kolen. Het sterkst groeit de vraag naar aardgas.

Als de huidige ontwikkelingen doorgaan verwacht het IEA dat de gemiddelde temperatuur op aarde met 3,5 graden Celsius stijgt. Dat zal leiden tot meer hittegolven, orkanen, overstromingen en droogtes. Daardoor loopt de voedselvoorziening van de groeiende wereldpopulatie gevaar. Verder zullen tientallen, zo niet honderden miljoenen mensen hun woonplaats ontvluchten.

Volgens het rapport zullen de mondiale olieprijzen in het huidige scenario structureel stijgen naar 125 dollar per vat. De hoogte zal mede afhangen van investeringen in het ontginnen van nieuwe olievelden in met name het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Door de huidige politieke onrust in deze regio’s zouden de benodigde investeringen kunnen uitblijven. De olieprijzen kunnen in dat geval makkelijk stijgen naar 150, wellicht zelfs 200 dollar per vat.

Het IEA roept op meer te investeren in energiebesparing: zuinigere huizen, auto’s, fabrieken. Ook moet er meer duurzame energie worden opgewekt. Duurzame energie is op het moment nog wel duurder, maar verdient zich op termijn makkelijk terug. De schade van klimaatopwarming zal straks vele malen groter zijn. Het IEA ziet „weinig tekenen” dat politici in staat zijn strenge maatregelen te nemen die tot een kentering in energieverbruik leiden.

Op een top in Kopenhagen in 2009 werd door de VN een wensscenario geformuleerd; dat de opwarming van het klimaat onder de 2 graden Celsius moet blijven. Sindsdien is er weinig gebeurd omdat alle aandacht uitgaat naar crisisbestrijding. Eind deze maand is er een klimaattop in Durban, Australië.

Klimaatverandering: pagina 12