Soms kan een vegetatieve patiënt communiceren via een EEG-apparaat

Eén op de vijf patiënten die langdurig in vegetatieve toestand verkeren, reageert toch op opdrachten om een teen of hand te bewegen. Niet met werkelijke bewegingen, maar met registreerbare hersenactiviteit. Neurologen uit Engeland, België en Canada hebben een EEG-apparaat ontwikkeld waarmee die hersenactiviteit makkelijk en goedkoop meetbaar is. Een artikel met hun onderzoeksverslag is vandaag online gepubliceerd door The Lancet.

De diagnose ‘vegetatieve toestand’ houdt officieel in dat patiënten met hersenbeschadiging niets meer uit de buitenwereld opnemen en niets meer kunnen meedelen. Al hebben ze wel hun ogen open en vertonen ze spierspasmen en -reflexen. Ze zijn wakker, maar niet bij bewustzijn.

Dezelfde onderzoekers die nu een EEG-meetmethode beschrijven hadden eerder de hersenreactie op opdrachten al aangetoond als de patiënten in een fMRI-apparaat lagen. Daarvoor moesten de patiënten uit hun verpleeghuis naar een ziekenhuis worden vervoerd. De groep heeft nu een dagelijks bruikbare techniek met een verplaatsbaar EEG-apparaat ontwikkeld.

De onderzoekers benadrukken dat ‘vegetatieve toestand’ bij al deze patiënten volgens de traditionele criteria onomstotelijk de juiste diagnose was. Maar dat ongeveer eenvijfde van de patiënten toch met hun hersenfunctie nog ‘bewustzijn’ toont. Door training kunnen sommige van deze mensen – het is bij een paar patiënten al gelukt – ‘ja’ of ‘nee’ antwoorden. Bijvoorbeeld door voor ‘ja’ aan tennissen te denken, en voor ‘nee’ aan ‘om het huis lopen’.

„We kunnen geen conclusies trekken over het innerlijk leven van de mensen”, schrijven de onderzoekers. Maar „dit succes plaveit de weg voor het ontwikkelen van hersen-computerverbindingen en betrouwbare communicatieapparatuur.”