President Italië: Berlusconi moet zaterdag weg zijn

Greek Prime Minister George Papandreou arrives at a meeting of Greek political party leaders in the presidental palace in Athens on November 10, 2011. Greece's bickering politicians were to resume talks Thursday on a unity government to take the crisis-hit country out of economic paralysis as global pressure for a deal mounted to avert bankruptcy. AFP PHOTO / ARIS MESSINIS AFP

Oud-eurocommissaris Mario Monti is de meest waarschijnlijke kandidaat om de volgende premier van Italië te worden. President Giorgio Napolitano schiep gisteravond met een ongebruikelijke ingreep duidelijkheid door Monti onverwacht tot senator-voor-het-leven te benoemen.

Enkele uren eerder werd duidelijk dat premier Silvio Berlusconi zaterdagavond definitief aftreedt. Direct daarna zal Napolitano onderzoeken of een brede noodregering rond Monti kan worden geformeerd. De markten reageerden vanochtend positief op de ingreep van Napolitano: de Milanese beursindex stond op 3 procent winst, de rente op staatsobligaties daalde tot 7,05 procent na een record van 7,5 procent gisteren.

De marktturbulentie was gisteren reden voor de 86-jarige president in te grijpen. Na overleg met de voorzitters van de twee Kamers maakte hij bekend dat de behandeling van de door Europa gevraagde hervormingswet geen weken maar dagen zal duren. Morgen moet de Senaat deze goedkeuren, zaterdagmiddag is het de beurt aan het Huis van Afgevaardigden. Daarna moet Berlusconi aftreden. „Er bestaat geen enkele twijfel dat Silvio Berlusconi zijn ontslag zal indienen”, aldus Napolitano in een schriftelijke verklaring die de markten gerust moest stellen.

„We staan aan de rand van de afgrond”, zo trok werkgeversvoorzitter Emma Marcegaglia gistermiddag aan de alarmbel. „We verdienen het niet als Griekenland te eindigen.” Overal was paniek: op de beurs die op min 5 procent stond, in de Romeinse machtscentra en ook in de Europese regeringssteden. „De Italiaanse rentestand is onhoudbaar”, zei de Britse premier Cameron. „Als er geen hervormingsplan komt, zal Italië geen geld meer kunnen lenen.”

Tegen acht uur speelde Napolitano zijn troefkaart en benoemde oud-eurocommissaris Monti tot senator voor het leven, waarmee hij hem voorsorteerde als volgende premier. Monti (68), econoom en rector van de Milanese Bocconi-universiteit, was van 1995 tot 1999 eurocommissaris voor de Interne Markt, daarna tot november 2004 verantwoordelijk voor mededingingsbeleid. Hij kreeg de bijnaam „Super Mario”, toen hij als eurocommissaris voor mededinging softwaregigant Microsoft een half miljard euro boete oplegde vanwege concurrentievervalsing.

„Italië, medeoprichter van de Europese Gemeenschap, riskeert het land te worden dat de Europese Unie te gronde richt”, schreef Monti onlangs op de voorpagina van de Corriere della Sera in een zeer kritisch stuk over het beleid van Berlusconi. Monti, zo wordt verwacht, zal niet terugschrikken voor pijnlijke maatregelen die „elke Italianen een beetje ongelukkig zullen maken”, zoals hij zei.

Berlusconi, die liever naar de stembus wil, noemde de kandidatuur van Monti vanochtend „onvermijdelijk”. De vertrekkend premier staat binnen zijn eigen partij onder grote druk om in te stemmen met een nationale regering. „In deze omstandigheden zijn vervroegde verkiezingen onwenselijk”, aldus de leider van de groeiende groep dissidenten, ex-minister Claudio Scajola.

    • Bas Mesters