‘Pa, nu hoef ik nooit meer Latijn te doen!’

Van de hand van classicus Piet Schrijvers is een hervertaling verschenen van Vergilius’ Aeneis. De vertaling is zo mogelijk nog beter dan diens met de Nijhoffprijs bekroonde vertaling van Lucretius’ De rerum natura.

Door DAVID RIJSER

In 1993 werd de toenmalige hoogleraar Latijn aan de Universiteit van Leiden, Piet Schrijvers, van zijn bureau opgeschrikt door het gekrakeel van zijn zoon die net eindexamen Latijn had gedaan en blij uitriep: ‘Pa, nu hoef ik nooit meer Latijn te doen!’ De auteur die de jongeman net intensief voor dat examen had bestudeerd was Vergilius, en het werk was diens Aeneis – het epos over de tocht van de Trojaan Aeneas na de val van Troje naar Italië, en het conflict daar met de autochtone bevolking dat de basis voor het toekomstige Rome legt.

De Aeneis is zowel formeel als inhoudelijk een meesterwerk van complexiteit en spanning. Schrijvers, de beste Latinist van Nederland en ook internationaal van aanzien, meende dat het aan hem en het Latijn van Vergilius niet kon liggen. Vader besloot dus zijn zoon in diens eigen termen te laten zien hoezeer die het mis had.

Schrijvers maakte een metrische vertaling die veel dichter bij de belevingswereld van een jong publiek beoogde te staan dan toen gebruikelijk was. Daartoe werd krachtig ingegrepen: ‘allochtonen’ deden hun intrede in de geheiligde tekst, en Aeneas zelf zei tot Dido ‘bevel is bevel’ waar Vergilius hem liet zeggen Italiam non sponte sequor (‘niet uit eigen beweging tracht ik Italië te bereiken’). Sommigen meenden indertijd (de vertaling kwam in 1996 uit) dat Schrijvers zijn doel enigszins voorbij was geschoten.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 4 november 2011, pagina 8 - 9. U kunt het hele artikel hier lezen.

    • Een onzer medewerkers