Nu gaat het om het redden van euro

De strijd voor de euro wordt niet gevoerd in Italië. Duitsland en Frankrijk hebben het lot in handen. Hun belangen botsen.

Europa nadert een beslissend moment. Als Italië blijft schuiven, kan het snel afgelopen zijn met de euro. Want Italië sleept Frankrijk mee. En Frankrijk is de helft van het kloppende hart van de euro. Zonder Frankrijk is er geen noodfonds meer, en raakt de eurozone elk instrument om de crisis te bevechten kwijt. Dan blijft alleen Duitsland over, met wat satellietlandjes eromheen.

Als de politieke crises in Italië en Griekenland niet snel worden opgelost, bereikt de eurozone snel een punt waarop er technisch gesproken nog één manier overblijft om zichzelf te handhaven: de Europese Centrale Bank inzetten. De Fransen roepen steeds harder dat dit moet. Duitsland moet er niet aan denken.

Iedereen kijkt nu naar Rome. Maar het strijdtoneel is de Frans-Duitse as. Frankrijk en Duitsland staan, technisch én politiek, recht tegenover elkaar – zij zijn elkaars probleem en blokkeren elkaars oplossing.

Bondskanselier Merkel zei gisteren in Berlijn dat de situatie in Europa nu zo „onaangenaam” is dat snel vergaande hervormingen nodig zijn. „Dat betekent meer Europa en niet minder Europa”. Fransen en Duitsers hebben niet eens ruzie. Maar wat goed is voor de een, is slecht voor de ander. Europese instellingen in Brussel zijn daardoor verlamd. Commissievoorzitter José Manuel Barroso riep gisteren wederom op tot eenheid. „Er kan geen vrede en welvaart in Noord- of West-Europa zijn als er geen vrede en veiligheid is in Zuid- of Oost-Europa.”

Terwijl men in Noord-Europese landen speculeert over ‘versterkte samenwerking’ of splitsing in twee muntunies, verwijzen EU-functionarissen dit naar het rijk der fabelen. Zonder Frankrijk is dit fictie.

Italië, de zevende economie ter wereld, is een land met torenhoge schulden. Franse banken hebben daar relatief veel van gekocht. Zo sluipt de Italiaanse rot Frankrijk in, waardoor het land zijn AAA-status kan verliezen. Dan verliest ook het noodfonds EFSF zijn AAA-status en wordt het onbetaalbaar om Griekenland, Portugal en Ierland overeind te houden. Laat staan Italië.

De enige brandblusser die dan overblijft, is de ECB. Veel economen roepen dat die massaal staatsschuld moet kopen, zoals de Fed in Amerika doet en de Bank of England. De ECB is onafhankelijk. Maar Duitsland, het dominante euroland, wil niet. Dit dogma beperkt de speelruimte voor bondskanselier Merkel om met Sarkozy de euro te stutten. De euro begon als een Frans-Duits politiek project. De euro kan alleen overleven met die twee landen erin, samen.

Parijs nu in vizier: pagina 25