Helpen of boycotten?

Weer heeft Noord-Korea hulp nodig om miljoenen kinderen te voeden.

Maar vooral in Zuid-Korea en de VS bestaan er reserves over het nut van zulke steun.

ATTENTION EDITORS -- THIS IMAGE IS 56 OF 57 TO ACCOMPANY KOREA-NORTH/FOOD, A PICTURE PACKAGE ON KOREA'S CRISIS . SEARCH KEYWORD "ALERTNET" TO SEE ALL PXP100-157. EDITORS NOTE: PICTURES TAKEN ON A GOVERNMENT CONTROLLED TOUR FOR REUTERS ALERTNET North Korean babies suffering from malnutrition rest in a hospital in Haeju, capital of the South Hwanghae province hit by recent floods and typhoons October 1, 2011. In March, the World Food Programme (WFP) estimated that 6 million North Koreans needed food aid and a third of children were chronically malnourished or stunted. Rising global commodities prices, sanctions imposed for its nuclear and missile programmes, and its dysfunctional food distribution system had created a hunger crisis in the North, even before devastating summer floods and typhoons compounded the emergency. Picture taken October 1, 2011. To match Special Report KOREA-NORTH/FOOD REUTERS/Damir Sagolj (NORTH KOREA - Tags: HEALTH SOCIETY POVERTY TPX IMAGES OF THE DAY) Reuters

Het is een gewetensvraag: moet je met een repressief regime samenwerken om te voorkomen dat grote aantallen kinderen honger lijden en extra kwetsbaar worden voor mogelijk fatale ziektes?

Daarmee ziet de internationale gemeenschap zich geconfronteerd in het geval van Noord-Korea, de communistische staat die wel kernwapens heeft weten te produceren, maar zijn eigen bevolking nog altijd niet adequaat weet te voeden.

Het buurland Zuid-Korea, dat het meest begaan is met het lot van de volksgenoten aan de andere kant van de grens, maakte dinsdag bekend dat het zijn medische hulp voor ziekenhuizen in Noord-Korea via de Verenigde Naties hervat.

Volgens de regering in Seoul wil ze zuigelingen, kinderen en andere kwetsbare groepen in het noorden blijven helpen. Eén op de vijf kinderen van beneden de vijf jaar in Noord-Korea lijdt volgens Unicef aan ondervoeding. Zes miljoen mensen hebben volgens de Verenigde Naties voedselhulp nodig.

Over een hervatting van de voedselhulp repten de Zuid-Koreanen echter nog met geen woord. Ook de Verenigde Staten weigeren de Noord-Koreanen al sinds 2009 steun te geven. Ze vrezen dat zulke hulp niet bij ondervoede baby’s en hun moeders terechtkomt, maar bij militairen of in opslagplaatsen om pas volgend jaar te worden verdeeld.

Dan wil het totalitaire bewind van Kim Jong-il de honderdste geboortedag van zijn vader Kim Il-sung luisterrijk vieren. Veel laten de leiders zich doorgaans niet aan de bevolking gelegen liggen maar ook zij beseffen dat feesten met een hongerige maag te veel gevraagd is.

De Amerikanen en de Zuid-Koreanen suggereerden eerder dit jaar ook dat de berichten over voedseltekorten overdreven waren. De toestand van veel kinderen en volwassenen in Noord-Korea is echter opnieuw zorgwekkend. Vorige maand kwam een team van het persbureau Reuters terug uit Noord-Korea met schokkende beelden van zwaar ondervoede jonge kinderen. Sommige baby’s hadden door ondervoeding huidaandoeningen op hoofd en lichaam en leden aan haaruitval. Hun moeders brachten ze daar op fietsen, vertelde een lokale arts in de plaats Haeju, soms van 70 kilometer ver. De lokale ambulance was allang kapot. „Tegen de tijd dat ze hier arriveren, is het vaak te laat”, zei hij.

Veel kinderen lijden door voedselgebrek ook aan ernstige groeistoornissen. „Ik heb nooit eerder kinderen gezien die zo zijn achtergebleven in hun groei, zelfs niet in Ethiopië”, zei een medewerker van de Franse tak van Artsen zonder Grenzen.

Kinderen van acht jaar worden door hulpverleners vaak aangezien voor drie- of vierjarigen. Noord-Korea kampt al jaren met voedseltekorten. In de jaren ’90 heerste er een hongersnood, die aan honderdduizenden mensen het leven kostte.

Het hoofd van de VN-organisatie voor humanitaire hulp, Valerie Amos, rapporteerde na een bezoek aan Noord-Korea drie weken geleden dat de voedselsituatie in het land zozeer is verslechterd dat de Noord-Koreaanse instantie die rantsoenen verdeelt de hoeveelheid voedsel per persoon per dag sinds maart heeft teruggebracht van 400 gram tot 200 gram, zelfs ruim beneden de toch al bescheiden norm van de regering van 573 gram per persoon per dag. Wie geluk heeft, kan dat aanvullen met groente en fruit uit een tuintje, maar velen missen zulke alternatieven. Zij moeten het stellen met een beetje mais en wat waterige soep. Rijst geldt al als een luxe. Door zware regenval en een harde winter vorig jaar zijn de oogsten dit jaar weer matig geweest.

Het was ook Amos opgevallen dat de Noord-Koreanen, ook volwassenen, bijzonder klein en mager van stuk zijn, vermoedelijk mede door jarenlange ondervoeding. De Zuid-Koreanen, ook de vrouwen, zijn veel langer. Het Noord-Koreaanse leger heeft de minimumlengte voor zijn militairen al lang geleden naar beneden bijgesteld. Anders waren onvoldoende rekruten beschikbaar.

Hoewel de VN de internationale gemeenschap dit voorjaar al hebben opgeroepen tot steun aan Noord-Korea, is de respons tot dusverre beperkt gebleven. De Europese Unie besloot afgelopen zomer tien miljoen euro ter beschikking te stellen. De VS en Zuid-Korea weigerden vooralsnog mee te doen.

Beide landen willen dat Noord-Korea zich coöperatiever opstelt inzake zijn nucleaire ontwapening, alvorens het in aanmerking komt voor hulp. Overleg daarover ligt stil sinds de Noord-Koreanen in 2009 boos wegliepen uit een bijeenkomst met de VS, China, Rusland, Zuid-Korea en Japan. Noord-Korea heeft tot dusverre twee kernproeven uitgevoerd, de laatste in mei 2009.

De Amerikaanse Noord-Korea-specialist Nicholas Eberstadt wees er vorige week op dat de jarenlange voedselhulpprogramma’s sinds de jaren ’90 weinig hebben uitgehaald. „Ze hebben prachtig het Noord-Koreaanse regime gevoed en gesteund, ze hebben maar incidenteel de nood verzacht van de slachtoffers voor wie ze waren bestemd.” Geef alleen nog hulp als er volledige transparantie is waar die heengaat, oordeelde hij.

Toch zijn er in Zuid-Korea velen die ook nu hulp bepleiten voor de kinderen. Young-yoon Kim van het Korea Institute for National Unification, een door de regering gesteunde denktank, hield zijn land voor: „De Zuid-Koreaanse regering moet zijn ethische kompas niet verliezen.”

    • Floris van Straaten