Ambities HSBC achterhaald door de realiteit

De goede bedoelingen van Stuart Gulliver zijn in botsing gekomen met de realiteit van de markten. In mei heeft de HSBC-topman zijn plannen uiteengezet voor een slankere, winstgevender bank – met een rendement op het aandelenkapitaal van 12 tot 15 procent en een kostenbasis die overeenkomt met 48 tot 52 procent van de inkomsten. Op basis van de cijfers over het derde kwartaal van de bank lijken deze doelstellingen niet langer haalbaar.

Wat in de tussentijd is gebeurd, heeft alles met de recente ontwikkelingen in Europa te maken. Als handelaar in Europese staatsobligaties verkeert HSBC in de ongelukkige positie schuldpapier te moeten kopen op de verkeerde plekken. De betreffende divisie (die voor credit and rates), waar een jaar geleden nog een winst werd geboekt van ruim 3 miljard dollar, is in deze periode voor 460 miljoen dollar in de rode cijfers beland. De Aziatische markten zijn tot nog toe onaangetast gebleven – hoewel Gulliver heeft gezegd te vrezen dat als de Europese banken hun kredietverlening inkrimpen, deze ook besmet kunnen raken.

Door dit alles hield de bank een onderliggende winst over van 3 miljard dollar vóór belastingen, slechts de helft van het cijfer over het tweede kwartaal. Als daar de verliezen van 1,3 miljard dollar op bepaalde beschermingsconstructies aan worden toegevoegd, die in de loop der tijd moeten kunnen worden goedgemaakt, is het cijfer nog steeds lager dan de consensusverwachting van 5,2 miljard dollar. De Europese activiteiten van HSBC registreerden verliezen. Maar zelfs in de ontwikkelingslanden, waar HSBC zijn hoop voor de toekomst op heeft gevestigd, nemen de slechte leningen toe en stijgen de lonen, waardoor de marges onder druk komen te staan.

De tegenslagen ondermijnen de wijsheid van de strategie van Gulliver niet. HSBC heeft minder goed presterende bedrijfsonderdelen afgestoten, van de Amerikaanse creditcard-divisie tot die voor Britse autoverzekeringen en voor Hongaarse consumptieve kredieten. Zo’n 13.000 werknemers zijn afgevloeid en er is voor 40 miljard dollar aan balanscapaciteit vrijgemaakt. Hoewel de operationele kosten op 67 procent van de inkomsten zijn uitgekomen, is HBSC erin geslaagd ze in absolute termen niet te laten stijgen.

Of de markten nu wel of niet verder verzuren, het is waarschijnlijk dat HSBC in een betere vorm uit de huidige inzinking tevoorschijn zal komen. Op de korte termijn kan de sanering ervoor zorgen dat de zaken eerst nog slechter zullen gaan, als bedrijfsonderdelen met hogere marges worden verkocht en de herstructureringskosten, waarvan in 2011 al bijna 700 miljoen dollar aan de oppervlakte is gekomen, zullen doorwerken. En een armzalig rendement op het aandelenkapitaal van 9,8 procent in het derde kwartaal duidt erop hoe snel de wereld sinds mei is veranderd. De doelstellingen van Gulliver moeten misschien opnieuw worden vastgesteld.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

    • John Foley