Mag je een winterjas al in de herfst aan?

Heike Faber heeft een nieuwe winterjas. En die is zo mooi, schrijft ze, die wil ze aan. Nu! Haar vriend vindt dat niet slim. Volgens hem wordt het effect van de jas in de winter minder als je hem al in de herfst aantrekt. „Je zou het dan relatief minder warm hebben.” Heike Faber wil weten: is dat waar? En: hoe komt het eigenlijk dat sommige mensen minder last van de winter hebben dan anderen? „Ik heb het echt altijd koud.”

Om met de eerste vraag te beginnen: het maakt helemaal niets uit wanneer je die jas aantrekt. Kou of geen kou, zelfs in de zomer mag hij aan. Datzelfde geldt voor die andere veelgehoorde waarschuwing: dat je je jas binnen uit moet doen, omdat je er anders buiten niks meer aan hebt. „Onzin”, zegt Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie van de Vrije Universiteit in Amsterdam en TNO. Sterker nog: het omgekeerde is waar. „Een jas en handschoenen doen niets anders dan de warmteafgifte vertragen.” Een jas máákt je dus niet warm, hij houdt je warm. Het is misschien wel het beste om je jas al binnen aan te trekken. Je lijf is dan warm en de jas voorkomt dat je buiten snel afkoelt.

Aan warmte kun je overigens wel wennen. Daanen: „Militairen die naar de hitte in Afghanistan worden gestuurd, gaan eerst enkele dagen naar een plek waar het net iets koeler is dan op de bestemming om zich zo geleidelijk aan de hitte aan te passen. Ze gaan bijvoorbeeld meer zweten – je lijf kan de hitte beter kwijt raken.” Maar die aanpassing van je lijf aan warmte betekent niet dat je dan plots minder goed tegen de kou kunt.

Wat wel klopt, is dat de ene mens het sneller koud of warm heeft dan de ander. Genetische verschillen spelen bijvoorbeeld mee. Daanen: „ Hoe dichter de mensen bij de polen wonen, hoe ronder ze worden. De huidoppervlakte wordt kleiner ten opzichte van de inhoud. En via die huid koel je af. Het zorgt er dus voor dat je beter tegen de kou bent beschermd.”

Daarnaast speelt ook vet mee, vet werkt isolerend. Het houdt je warm. En ook doorbloeding is van belang. Een goede doorbloeding zorgt ervoor dat je warm blijft. Vrouwen hebben vaker last van kou. Vooral van koude handen en koude voeten.

Lineke Nieber