Lekker los gaan, op eigen risico

Amsterdam wil de massale Koninginnedagviering in de binnenstad beperken. En gelijk heeft de hoofdstad. Burgemeester Eberhard van der Laan stelde vorige week een pakket maatregelen voor dat een trendbreuk vormt in het beheer van feestend Nederland.

De groeiende toeloop in combinatie met stijgend alcoholmisbruik en een groot maar eenzijdig festivalaanbod, verandert de stad jaarlijks in een potentieel rampgebied. De maatregelen verminderen tot nu toe niet het hoge risico. De stad wordt stelselmatig overbelast. Uit heel Nederland reizen hoofdzakelijk jongeren die dag naar de hoofdstad om daar, aldus Van der Laan in zijn brief, „lekker los te gaan”.

Koninginnedag in de hoofdstad begint op één groot dancefeest uit te draaien, maar dan zonder de gebruikelijke drugscontrole bij de toegang. Dat gebeurt op kwetsbare locaties als het Museumplein en het Rembrandtplein. Naarmate het feest groter en drukker wordt, keert de stadsbevolking zich er meer van af. Het risico van agressie en verdrukking neemt zo toe dat de burgemeester vreest voor fatale ongelukken met doden, zoals eerder op een festival in Duisburg. De hulpdiensten kunnen in de verstopte stad de drukte nu al niet meer de baas. Ieders veiligheid is er in het geding.

Van der Laan verwijst deze pseudolandelijke evenementen nu naar afsluitbare feestterreinen aan de stadsrand bij de Rai, de Sloterplas, naar het NDSM-terrein of het Amsterdamse Bos. Dat is verstandig. De exploitant van het grootste feest, Radio 538, noemt het voorstel evenwel „een dolk in onze rug”, waarmee hij meteen bewijst inderdaad geen gevoel voor verhoudingen te hebben. Treurig dat deze partij de beperkingen van de publieke ruimte niet wil onderkennen en niet beseft te gast te zijn. Ook daar verricht de burgemeester nu dus opvoedende arbeid.

Interessant is ook dat bezoekers die zichzelf een alcoholvergiftiging aandoen, de ambulance zelf moeten betalen. Dat is een terechte inperking van het solidariteitsbeginsel. Wie naar de hoofdstad reist om zich daar met opzet bewusteloos te zuipen, doet aan risicoaanvaarding. De zorgverzekeraars en de ambulancedienst moeten met deze vorm van rekeningrijden nog wel instemmen. In de verzorgingsstaat is zo’n ad hoc eigen risico nieuw en verzekeringstechnisch vast en zeker ingewikkeld. Maar hopelijk wordt er serieus naar dit plan gekeken.

Ook de verkoop van alcohol uit winkels zal worden beperkt. Van der Laan wil geen feest waar, althans in Amsterdam, alles kan en alles mag. Kwaliteit gaat voortaan voor kwantiteit, schrijft hij. Zo is het precies. De publieke ruimte is geen feestterrein.