Bij E.ON dreunt Fukushima na

De Duitse energiereus E.ON moet van Angela Merkel kerncentrales sluiten en leidt daardoor grote verliezen. Ook heeft E.ON last van contracten met Gazprom.

German former Chancellor Gerhard Schroeder (L-R), France's Prime Minister Francois Fillon, German Chancellor Angela Merkel, Netherlands' Prime Minister Mark Rutte and Russian President Dmitry Medvedev pose to mark the opening of the North Sea gas pipeline on Germany's Baltic coast in Lubmin November 8, 2011. REUTERS/Tobias Schwarz (GERMANY SCI TECH - Tags: POLITICS SCIENCE TECHNOLOGY TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Marike Stellinga

Het is de schuld van Angela Merkel dat het zo slecht gaat met de twee Duitse energiereuzen E.ON en RWE. En van de kernramp in Fukushima natuurlijk.

Na de kernramp in Japan besloot de Duitse bondskanselier dit voorjaar plots te stoppen met kernenergie. Bestaande kerncentrales moeten uiterlijk eind 2022 gesloten zijn. Veel te riskant, die centrales, vond Merkel. Dat was een enorme draai want een halfjaar eerder besloot Merkel nog dat de centrales twaalf jaar langer mochten openblijven.

De rekening voor deze koersverandering kwam terecht bij E.ON en RWE. Die moesten fors afschrijven op hun winstgevende centrales. Zij bezitten respectievelijk zes en vijf van de in totaal zeventien kerncentrales in Duitsland. Tot het sluiten van hun centrales moeten ze bovendien extra belasting betalen op de kernenergie die ze produceren. Tel uit je verlies. De beurskoersen van de twee bedrijven zigzagden het afgelopen jaar al net zo als Merkels kernenergiebeleid.

RWE (eigenaar van het Nederlandse energiebedrijf Essent) komt morgen met cijfers over het derde kwartaal. E.ON (een van de grootste energieconcerns van Europa) presenteerde ze vandaag.

Zoals verwacht liet de nettowinst van E.ON over de eerste negen maanden een forse daling zien ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar: van 3.522 miljoen euro naar 864 miljoen euro. Het Duitse kernenergiebeleid kost E.ON 2,3 miljard euro, zo meldt het bedrijf. E.ON nam de grootste klap al in het tweede kwartaal. Het bedrijf krabbelde in het derde kwartaal op ten opzichte van het tweede. E.ON maakt nu in elk geval weer winst.

In het tweede kwartaal boekte het bedrijf nog een verlies van 1,6 miljard euro. Dat was het eerste kwartaalverlies ooit. Toen kondigde het bedrijf aan te gaan bezuinigen. Daardoor verdwijnen 9.000 tot 11.000 banen, ruim 10 procent van het personeelsbestand van 85.000 mensen.

E.ON heeft niet alleen last van Merkels kernenergiebesluit. Ook sloot het bedrijf een – achteraf bezien – onvoordelig langdurig contract met het Russische gasbedrijf Gazprom. In het contract is de gasprijs gekoppeld aan de olieprijs, maar die twee lopen steeds verder uit elkaar. Dat doet de winstmarge van E.ON krimpen, want de gasprijzen stijgen de laatste tijd minder hard dan de olieprijzen. Kosten: 0,8 miljard euro.

Zo kan het dat minister van economische zaken Maxime Verhagen (CDA) viert dat de Nederlandse overheid nog nooit zoveel verdiende aan gas en E.ON in mineur is. Verhagen voorspelde afgelopen maandag dat Nederland in 2012 14 miljard euro zal verdienen aan aardgas. Dat is meer dan ooit.

E.ON en RWE hadden het bovendien eind 2010 al zwaar. De economische omstandigheden raakten de bedrijven hard. Ze staken zich de afgelopen jaren in de schulden om de expansie op de geliberaliseerde Europese stroom- en gasmarkt te financieren, maar dat leverde veel minder op dan verwacht.

E.ON richt al zijn hoop nu op duurzame energie en op expansie buiten Europa. Daar wil het bedrijf zijn omzet- en winstgroei de komende jaren vandaan halen.

E.ON heeft een belang in de spiksplinternieuwe gaspijp van Rusland naar Europa: de 1.200 kilometer lange Nord Stream-pijpleiding, die onder de Baltische zee ligt en Duitsland en Rusland direct verbindt. Gisteren was er een ceremonie om de aankomst van het eerste gas te vieren. Daar was Mark Rutte bij, net als Merkel en de Russische president Medvedev. Rutte hoopt dat de pijpleiding Nederland helpt bij het verwezenlijken van de ambitie hét doorvoerland voor gas in Europa te worden. Het kabinet wil dat Nederland „de gasrotonde” van Europa wordt. Dat is belangrijk omdat de aardgasbel in Slochteren al voor tweederde leeg is. De Nederlandse overheid kan de komende decennia gestaag minder leunen op inkomsten uit gas.

Het Nord Stream-consortium wordt gedomineerd door Gazprom, maar ook het Nederlandse gasbedrijf, de Gasunie, zit erin, net als het Franse GDF Suez.

    • Marike Stellinga