Alles wijst op wapenprogramma

Het gedetailleerde rapport van het IAEA zegt niet met zoveel woorden dat Iran een atoombom bouwt. Maar die conclusie is bijna onontkoombaar.

Iran ontwikkelt een atoombom. Een dag nadat een kritisch rapport van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) beschikbaar is gekomen, is die conclusie op veel plaatsen getrokken. Maar goedbeschouwd houdt het IAEA een slag om de arm. Het gaat niet verder dan de conclusie dat zijn nieuwe informatie „aanleiding geeft tot bezorgdheid over mogelijk militaire dimensies aan het nucleaire programma van Iran”.

Wie zo formuleert zal pas concluderen dat Iran een werkende atoombom heeft als het er een tot ontploffing heeft gebracht. Of Iran werkelijk een atoombom wil bouwen of, zoals Japan, alleen de benodigde techniek onder de knie wil krijgen, is moeilijk vast te stellen. Maar de vele gedetailleerde aanwijzingen die de annex bij het reguliere inspectierapport opsomt geven te denken. Iran blijkt een breed opgezet en goed gecoördineerd programma voor de ontwikkeling van een kernwapen te hebben. Anders dan de Amerikaanse ‘National Intelligence Estimate’ in 2007 noteerde, stelt het IAEA vast dat het werk doorgaat. De Amerikanen zeiden destijds dat Iran zijn militaire programma in 2003 had beëindigd.

Veel van de aanwijzingen die het IAEA noemt waren al bekend. Weinigen geloven dat de zwaarwaterreactor die bij Arak wordt gebouwd bedoeld is voor wetenschappelijk onderzoek. Het is een typische plutoniumreactor. De grote invloed van het ministerie van Defensie op het nucleaire onderzoek is ook een veeg teken.

Het IAEA geeft nu voor het eerst een overzicht van de samenhang tussen de verschillende nucleaire activiteiten. Die samenhang is groot: er is een sluitend programma voor de bouw van een bom. Het IAEA deelt zijn nieuwe inzichten op in vier groepen:

Veel Iraniërs of Iraanse instituten zijn in het buitenland betrapt bij pogingen om nucleaire materialen of instrumenten te kopen. De annex noemt snelle elektronische schakelaars, snelle camera’s, neutronenbronnen en stralingsmeters. Iraanse technici volgden cursussen die nuttig zijn voor wapenontwikkeling.

Iran ontwikkelt methoden om ‘gewone’ uraniumverbindingen, zoals uraniumoxiden en de gasvormige uraniumproducten die in de centrifuges worden gebruikt, om te zetten in metallisch uranium. In een kernwapen wordt het uranium altijd als metallisch uranium toegepast.

Iran werkt ook aan precisietechnieken om uit het metallisch uranium de halve bollen te vormen die in een atoombom zijn opgenomen. Informatie hiervoor kreeg het van het nucleaire netwerk dat de Pakistaanse atoomspion A.Q. Khan had opgezet.

Voor zover Iran er niet in slaagt de hightechapparatuur voor het testen en bouwen van een atoombom kant-en-klaar in het buitenland te kopen ontwikkelt het die zelf. De annex noemt hier de snelle schakelaars en de nucleaire ontsteker van een atoombom: de neutronen-initiator.

De annex gaat weer uitvoerig in op de documenten (de alleged studies) die in 2005 in Duitsland in een Iraanse laptop werden gevonden. Ze beschrijven de Iraanse inspanningen in detail. Iran zegt dat het een Israëlische vervalsing is. Het IAEA is tot de slotsom gekomen dat de documenten authentiek zijn.

Lees het rapport van het IAEA over Iran op: nrch.nl/uy

    • Karel Knip