Gezocht in Griekenland: premier die het aandurft

De EU wil dat de Griekse leiders letterlijk tekenen voor hervormingen. Ook al komen er over honderd dagen alweer vervroegde verkiezingen.

Wie durft het aan? En onder welke voorwaarden?

Griekenland was vanmorgen naarstig op zoek naar een nieuwe premier die het land internationaal weer geloofwaardig maakt en de geëiste hervormingen weet door te voeren. De nieuwe premier heeft waarschijnlijk maar honderd dagen; Griekse media gaan ervan uit dat er op 19 februari vervroegde verkiezingen zijn.

Maar hem of haar wacht een zware en mogelijk ondankbare taak. De grote partijen Pasok (socialistisch) en Nieuwe Democratie (centrum-rechts) hebben nog nooit succesvol samengewerkt. Maar de nieuwe coalitie die zondag met grote moeite tot stand kwam, moet in drie maanden doen waarvoor een regering normaal zeker een jaar nodig zou hebben – als het al lukt.

De privatiseringen liggen ver achter op schema en zullen eindelijk serieus moeten worden aangepakt. De begroting voor 2012 moet nog worden aangenomen. En terwijl Europa argwanend toekijkt, moet het kabinet met de Griekse banken onderhandelen over het Europese besluit de waarde van obligaties met 50 procent te verminderen – iets waar de banken fel op tegen zijn, omdat het ertoe kan leiden dat ze worden genationaliseerd.

Europa kijkt niet alleen meer toe. Eurocommissaris Olli Rehn zei gisteravond dat de ministers van Financiën van de eurozone van de leiders van de twee grootste Griekse partijen een door hen ondertekende brief willen waarin ze beloven mee te werken aan de afgesproken hervormingen.

De man die gisteren het vaakst en met veel hoop werd genoemd als nieuwe premier is Lucas Papademos (64). Voor hem zou een premierschap een erezaak worden. Zijn carrière heeft altijd in het teken van de euro gestaan. Het is niet vreemd dat naar hem wordt gekeken nu dit alles op het spel staat.

Papademos was eerder gouverneur van de Griekse centrale bank (1994-2002) en vicepresident van de Europese Centrale Bank (2002-2010). Saillant detail: vorig maand waarschuwde hij in de Financial Times voor de effecten van een grote zogeheten ‘haircut’. Een afschrijving van de staatsschuld van 50 procent verkleint de kans op economisch herstel.

Papademos is gisteren teruggevlogen uit de VS, waar hij doceert aan Harvard. De alom gerespecteerde bankier en academicus kwam met een pakket eisen. Hij zou als premier grote bevoegdheden willen om beslissingen af te dwingen en namens Griekenland te onderhandelen. Zo wil hij het risico verkleinen dat zijn reputatie als vakman en technocraat vlak voor zijn pensioen nog deuken oploopt in het ruwe Griekse spel.

Op korte termijn telt maar één ding: het IMF en de landen binnen de eurozone ervan overtuigen dat Griekenland er alles aan doet om deel te blijven uitmaken van de euro. Ook andere kandidaten voor het premierschap, zoals Nikiforos Diamandouros, de huidige EU-ombudsman, en Stravos Dimas, oud-eurocommissaris voor milieu, hebben hun sporen verdiend in de EU of het IMF.

    • Marloes de Koning