Frankrijk gaat hard bezuinigen

Volgens premier Fillon is het faillissement van Frankrijk „geen abstract begrip meer”. De tweede economie van de eurozone wil in 2016 de begroting op orde hebben.

De meest rigide begroting sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd het nieuwe besparingsplan van de Franse regering al voor de aankondiging gistermiddag genoemd. Frankrijk wil tegen 2016 65 miljard euro bezuinigen en 35 miljard euro aan nieuwe inkomsten boeken om tegemoet te komen aan de Europese eis voor een strengere begrotingspolitiek.

Op korte termijn moeten de aangekondigde maatregelen vooral de AAA-status van de tweede economie van de eurozone veilig stellen. Als Frankrijk die status verliest, moet het meer betalen om te lenen en zou het hele Europese reddingsplan voor de euro op losse schroeven komen te staan. Dan zou Frankrijk immers een deel van het probleem worden in plaats van een deel van de oplossing. Kredietbeoordelaar Moody’s kondigde enkele weken geleden aan de AAA-status van Frankrijk nauwlettend in de gaten te houden, wat meteen voor paniek zorgde op de financiële markten. Frankrijk heeft een schuld van 1.692 miljard euro waarop jaarlijks ongeveer 50,5 miljard euro aan rente wordt betaald. Dat is een van de grootste posten op de Franse begroting. De Franse staatsschuld bedraagt 86,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp), terwijl in het Verdrag van Maastricht van 1992 een maximum van 60 procent was afgesproken.

Het begrotingstekort, dit jaar nog bijna 100 miljard, moet dringend worden afgebouwd. Naast de 12 miljard euro besparingen die de Franse regering van premier François Fillon in augustus al aankondigde voor de begrotingen van 2012 en 2013, komen er in 2012 nog eens 7 miljard bezuinigingen bij. In 2013 wordt 12 miljard extra bezuinigd.

Belangrijkste maatregelen: het laagste btw-tarief van 5,5 procent stijgt tot 7 procent en er verdwijnt een reeks fiscale aftrekposten. De verhoging van de pensioenleeftijd van 60 naar 62 jaar wordt een jaar vroeger ingevoerd, in 2017. Daardoor kunnen tekorten op pensioenreserves vanaf nu al worden teruggebracht, wat de komende jaren al 4,4 miljard euro oplevert. Dat alles moet er voor zorgen dat het begrotingstekort in 2012 is gedaald tot 4,5 procent van het bbp. In 2016 moet dan de Europese norm van een begrotingstekort van 3 procent worden behaald.

Premier Fillon kondigde de extra maatregelen gisteren aan omdat de Franse overheid uitgaat van een tragere groei van de Franse economie. Tot voor enkele weken werd nog een groei van 1,75 procent verwacht, maar dat cijfer is ondertussen bijgesteld tot 1 procent. En zelfs die groeiverwachting vinden sommige analisten nog aan de positieve kant.

Frankrijk heeft 30 jaar lang op de pof geleefd, zei Fillon gisteren. Daardoor is het faillissement van een land „geen abstract begrip meer”. Volgens Fillon is de bevolking zich ervan bewust dat de tekorten en de schulden een hypotheek vormen op de toekomst van Frankrijk en dat het land voor een langdurige, collectieve inspanning staat. Taal die niet los kan worden gezien van de presidentsverkiezingen volgend voorjaar.

Fillon heeft mede als taak om president Nicolas Sarkozy de komende maanden neer te zetten als de enige strenge rentmeester die het land alsnog van de ondergang kan redden, tegenover de spilzieke socialist François Hollande die onverantwoord beloofde om pakweg 60.000 extra banen in het onderwijs te creëren. De socialisten daarentegen zetten Sarkozy neer als de kampioen van de staatsschuld, maar dat is volgens de rechtse meerderheid vooral toe te schrijven aan de tegenvallende economie, niet aan fout beleid.

Fillon kondigde nog een reeks maatregelen aan die moeten illustreren dat de regering ook de rijken durft aan te pakken, zoals de verhoging van de vennootschapsbelasting voor bedrijven met een omzet boven 250 miljoen euro, een verhoging van de belasting op winsten van 19 tot 24 procent en een bevriezing van de lonen van ministers en de president.

De overheiduitgaven dalen alles samen met 500 miljoen euro, volgens Fillon een primeur sinds 1958, toen de Vijfde Republiek werd opgericht. Daar tegenover staan ook extra besparingen in de ziektekosten en de verhoging van het btw-tarief, dat met 7 procent op het niveau van Duitsland komt te liggen. Die maatregel dreigt vooral de horeca te treffen. Sarkozy had in 2009 het lage tarief van 5,5 procent net ingevoerd om de horeca een extra impuls te geven. Ook bouwbedrijven konden rekenen op het lage tarief. Zij vrezen nu werk te verliezen.

De Parti Socialiste maakte al brandhout van de plannen van de rechtse regering. Volgens partijleider Martine Aubry zal dit plan het land in een recessie storten. De socialisten verzetten zich ook erg tegen de versnelde verhoging van de pensioenleeftijd. De meeste kandidaten van de PS bij de interne voorverkiezingen lieten weten dat ze de maatregel om de pensioenleeftijd te verhogen zouden herroepen. De socialistische kandidaat François Hollande, die het salaris van de president met 30 procent wil verlagen, ligt nog altijd ruim op kop in de peilingen voor de presidentsverkiezingen van mei 2012. Een concreet tegenvoorstel voor het bezuinigingsplan heeft de PS nog niet gelanceerd.

Ook de grootste vakbond CGT reageerde al negatief op het bezuinigingsplan en riep de andere bonden op om snel samen te overleggen over te voeren acties.