Communist looft God en de geldschieters

De president van Nicaragua krijgt een derde termijn, na de grondwet te hebben omzeild. Daniel Ortega is links en pragmatisch.

Nicaraguan President and presidential candidate, Daniel Ortega, casts his vote at a polling station in Managua during Nicaragua's presidential election on November 6, 2011. Polls opened early Sunday in Nicaragua, in which leftist President Daniel Ortega is hoping to win a third term in office. Ortega, a former leftist rebel and harsh critic of the United States, scored 48 percent against 30 percent for his closest rival, 79-year-old radio host Fabio Gadea, in the latest Cid Gallup poll. The 65-year-old ally of Venezuelan President Hugo Chavez has changed rules to seek a third term against a weakened and split opposition. AFP PHOTO / ELMER MARTINEZ AFP

Maar liefst zes keer heeft Daniel Ortega (65) geprobeerd president te worden van zijn land. Hij slaagde er in 1985, in 2007 en zondag werd hij opnieuw gekozen, voor een tweede termijn op rij. De kiescommissie riep Ortega gisteravond uit tot winnaar, al wil zijn rivaal Fabio Gadea de uitslag niet erkennen omdat er sprake zou zijn van fraude.

Ooit was Ortega (1955) een communistische revolutionair die niet in God geloofde. In 1979 verdreef hij, samen met zijn kameraden van het linkse Sandinistisch Front, dictator Anastasio Somoza. Ruim 30 jaar later is de radicaal van weleer echter veranderd in een politicus die kan rekenen op steun van het bedrijfsleven en de machtige Katholieke kerk.

Steun van kerk en bedrijfsleven is cruciaal voor iedere politicus in Latijns-Amerika, zo ondervond Ortega bij eerdere verkiezingen. Enkele jaren geleden besloot hij daarom alsnog voor de kerk te trouwen. En toen er over een strengere abortuswet moest worden gestemd in Nicaragua, steunde hij zonder blikken of blozen het roomse standpunt.

Een andere ommezwaai maakte Ortega op economisch gebied. Een overheid kan wel allerlei sociale projecten lanceren, maar die moeten ook betaald worden. En dat kan alleen als het bedrijfsleven en de nationale economie floreren, zo weet Ortega. De ooit zo geïdealiseerde landhervormingen van de Sandinisten behoren tot het verleden. Respect voor bezit is nu heilig bij Ortega.

Nicaragua is tegenwoordig de snelst groeiende economie van Centraal-Amerika. In de eerste helft van dit jaar ontving het land bovendien 284 miljoen dollar aan buitenlandse investeringen, een toename van 30 procent in vergelijking met 2010.

En zo houden de Sandinisten geld over voor sociale projecten, waaronder gratis onderwijs en gezondheidszorg. Het zijn initiatieven die Ortega populair hebben gemaakt bij de grote groep armen in het land.

Het scheelt daarbij dat Ortega royale hulp krijgt van zijn vriend Hugo Chávez, de president van Venezuela. Goedkope olie spekt de schatkist van Nicaragua en van de Sandinistische partij. De partij van Ortega kon daardoor investeren, onder meer in energie- en exportbedrijven.

Net als Chávez is Ortega ook controversieel. De oppositie verwijt hem vooral te regeren door middel van decreten, daarmee links en rechts het parlement passerend. Ook haalde hij de afgelopen jaren de banden aan met landen als Libië en Iran.

Tijdens de gemeentelijke verkiezingen in 2008 werd er bovendien volop fraude geconstateerd. Het gesjoemel bij de stembus bracht grote winst voor de Sandinisten van Ortega, maar leidde ook tot bevriezing van ontwikkelingshulp door de VS en de EU. Om te voorkomen dat er zondag weer geknoeid zou worden, waren er nu wel internationale waarnemers aanwezig.

Eigenlijk mag Ortega op basis van de grondwet niet nog een termijn regeren. Maar in 2009 vroeg hij het hooggerechtshof om het verbod te schrappen. Het hof, bemand met vertrouwelingen van Ortega, besloot het verzoek te honoreren.

Philip de Wit

    • Philip de Wit