Spekman kan het verschil maken, denkt de partij

Kamerlid Hans Spekman is de belangrijkste kandidaat voor het voorzitterschap van de PvdA. Hij moet de partij vernieuwen en de passie terugbrengen.

Het wordt weer een heuse voorzittersstrijd bij de PvdA, met drie kandidaten. Maar de kans is niet al te groot dat het echt spannend wordt. Tweede Kamerlid Hans Spekman, die zich vrijdag al kandideerde als opvolger van de vertrekkende Lilianne Ploumen, krijgt concurrentie van twee relatief onbekende personen: stadsdeelbestuurder René Kronenberg uit het Rotterdamse Feijenoord en Piet Boekhoudt, voorzitter van de PvdA-afdeling Groningen.

De PvdA wil het tij keren. Te beginnen vanaf januari, als een nieuwe voorzitter is gekozen. Vanochtend werden de twee tegenstrevers van Spekman bekend. Piet Boekhoudt zegt bij voorbaat al dat hij weinig kansrijk is. „Zo realistisch ben ik wel.” René Kronenberg prijst Spekman ook, maar iets vileiner. Hij wil dat Spekman juist zichtbaar in de Kamer blijft en „niet in de luwte aan de partijorganisatie gaat bouwen”.

Boekhoudt is ook een van de actieve PvdA’ers die zaterdag in acht steden partijbijeenkomsten organiseerden om over linkse vernieuwing te praten. Hun doel: hun partij „een schop onder de kont geven” en van „nieuwe ideeën voorzien”.

Want het gaat niet goed met de PvdA. Partijvoorzitter Lilianne Ploumen kondigde een maand geleden haar vertrek aan en uitte daarbij kritiek op partijleider Job Cohen, die te onzichtbaar zou zijn. In de peilingen zakt de PvdA weg: volgens opiniepeiler Maurice de Hond naar 16 zetels, elf minder dan de directe concurrent SP, meldde hij vrijdag.

Eén van de bijeenkomsten zaterdag was in het Utrechtse Tivoli. Het had daar dus moeten gaan over linkse vernieuwing. Hoe hervormen we de banensector? Hoe pakken we de daling van het niveau op mbo en hbo aan? Hoe geven we starters een betere kans op de woningmarkt? „De PvdA moet daar antwoorden op hebben”, zei initiatiefnemer Michiel Emmelkamp, oud-voorzitter van de Jonge Socialisten, voor het debat.

Maar vernieuwende ideeën waren nauwelijks te horen. De toon werd gezet door historicus en PvdA-lid Maarten van Rossem. „Met de sociaal-democratische traditie is niks mis.” Zeker niet in deze tijden van bestaansonzekerheid en economische crisis.

De PvdA, zo stelde hij, heeft een ander probleem: een totaal gebrek aan zelfvertrouwen. Het is „een bangige partij” geworden die te veel luistert naar het sentiment in de samenleving. Juist de sociaal-democraten moeten de uitwassen van het neoliberalisme en populisme aan de kaak stellen. „Waarom voeren we geen keiharde oppositie als die onzin van die massa-immigratie weer voorbijkomt? Waarom gaan we niet 100 procent voor de Europese Unie? Waarom is het de SP die de vermarkte thuiszorg aankaart, en niet wij?”

Het was een boodschap die gretig werd omarmd. Een vrouw beende naar de microfoon en zei dat ze „gelukkig” niet één nieuw idee had gehoord. Linkse vernieuwing? Van die term krijgt ze „vlekken in haar nek”. Want: „Waarom moet het altijd allemaal maar weer nieuw-nieuw-nieuw zijn?” Ze kreeg bijval. Een gemeenteraadslid: „We hebben onze idealen, maar we durven ons niet te laten horen.” Een lerares: „In mijn 4-havo denkt 70 procent dat er vier miljoen Marokkanen in Nederland wonen, van wie de helft crimineel is. Aan dat beeld moeten we iets doen.”

En dus werkte de PvdA zaterdag vooral aan het eigen zelfvertrouwen. Rode sokken werden uitgedeeld, één paar per aanwezige, en ter plekke aangetrokken. Dat moet elke dinsdag gebeuren als symbool van „bij de partij willen horen” – red sock tuesday.

In Utrecht viel de naam van Spekman nauwelijks. Dat was opvallend, omdat hij als wethouder juist in die stad bekend is geworden. Viel de naam wel, dan was het in positieve zin. Een jonger PvdA-lid: „Hij weet wat er leeft onder de mensen.” Adriaan van Veldhuizen, redactielid van het tijdschrift Socialisme en Democratie: „Hans Spekman kan het verschil gaan maken.” De partij maakt 16 november bekend welke kandidaten aan de eisen voldoen. De leden kiezen in januari de nieuwe voorzitter.

    • Oscar Vermeer