Papandreou vertrekt, Berlusconi wankelt

In Griekenland zijn de twee grootste politieke partijen akkoord over de vorming van een coalitieregering, maar de eurocrisis luwt niet. In Italië en Frankrijk werd vanmorgen gespannen gezocht naar antwoorden op de toenemende zorgen van beleggers over deze landen.

De Italiaanse premier Silvio Berlusconi lijkt zijn parlementaire meerderheid kwijt te zijn. De berichten over deserterende partijgenoten volgen elkaar snel op. Berlusconi’s tekstschrijver Giuliano Ferrara, tevens directeur van de Berlusconigezinde krant Il Foglio, zei vanmiddag: „Silvio staat op het punt om af te treden. Het is een kwestie van uren, misschien minuten.”

Vanmorgen vroeg ging men er in Italië nog van uit dat morgen, tijdens een parlementaire stemming over de jaarrekening van 2010, duidelijk zou worden of zijn regering nog voort kan. In de loop van de ochtend steeg de rente op tienjarige Italiaanse staatsobligaties even richting de gevarenzone van 7 procent, aan het begin van de middag daalde zij iets.

De Franse regering besloot vandaag tijdens een ingelaste vergadering tot extra bezuinigingen. De economische groeiverwachting valt tegen: de groei zal volgens prognoses in 2012 1 procent bedragen, in plaats van de eerder verwachte 1,75 procent. Premier François Fillon kondigde een verhoging van de BTW aan en een vervroeging van de eerder besloten pensioenhervorming.

Premier Papandreou van Griekenland treedt af, zo maakte hij gisteravond bekend. Vandaag presenteren zijn Pasok-partij en oppositiepartij Nieuwe Democratie naar verwachting een gezamenlijk nieuw kabinet. Het is nog niet bekend wie de nieuwe premier wordt. Vaak genoemd wordt de econoom Lucas Papademos, tussen 2002 en 2010 tweede man van de Europese Centrale Bank (ECB).

De sociaal-democraten van Pasok en de conservatieve Nieuwe Democratie onderschrijven nu allebei het akkoord van Europese leiders van 26 oktober. Tot gisteren weigerde oppositieleider Antonis Samaras dat, en stuurde hij aan op nieuwe verkiezingen.

Nadat de leiders van de eurozone een akkoord hadden gesloten dat in de Griekse redding voorzag, zette Papandreou dat vorige week op losse schroeven met de aankondiging een referendum te willen organiseren, om rugdekking in de samenleving te krijgen. De reddingsdeal heeft in Griekenland dramatische gevolgen voor salarissen en pensioenen. Het referendumplan leidde evenwel tot internationaal tumult. De Duitse bondskanselier Merkel dreigde Griekenland uit de euro te zetten.

Vrijdag zag Papandreou onder druk van het referendumvoorstel af. Hij kreeg vertrouwen van het parlement, op voorwaarde dat hij zou aftreden. Er komen pas nieuwe verkiezingen als het euroreddingspakket door het Griekse parlement is geloodst door de nieuwe coalitieregering. Waarschijnlijk vindt pas in februari of maart een stembusgang plaats.

Het Griekse politieke akkoord is de uitkomst van een weekend koortsachtig onderhandelen. En er was een deadline: minister Evangelis Venizelos was vandaag niet welkom bij de vergadering van ministers van Financiën van de eurozone als niet duidelijk zou zijn of hij een Griekse regering vertegenwoordigde waarmee Europa afspraken kan maken.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei vanochtend na een onderhoud met de voorzitter van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dat zijn land „tot 10 miljard dollar” beschikbaar kan stellen ter ondersteuning van de euro. Hij zei dat de zogenaamde BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) bereid zijn via het IMF krediet beschikbaar te stellen voor de eurozone.

In het Nieuws pagina 4 en 5

    • Marloes de Koning
    • Bas Mesters