Onwaarheden over de influenzavaccinaties

Henk Jan Out beweert dat volgens het Geneesmiddelenbulletin de griepprik niet werkt, vaccinatie wordt afgeraden en dat positieve resultaten vooral van commerciële studies komen (Opinie, 31 oktober).

Dit zijn niet de conclusies die worden getrokken in het Geneesmiddelenbulletin. Hierin wordt vastgesteld dat er geen goed bewijs is dat de jaarlijkse influenzavaccinatie werkzaam is. Gebrek aan bewijs is niet hetzelfde als bewezen onwerkzaamheid. Het Geneesmiddelenbulletin onderschrijft dat in niet-commercieel beïnvloede onderzoeken bij twee van de veertien door de Gezondheidsraad vastgestelde risicogroepen enig bewijs van werkzaamheid is gevonden – bij patiënten met COPD en bij hematologische maligniteiten. Hierin volgt het Geneesmiddelenbulletin de internationale overzichtsartikelen uit de onafhankelijke Cochrane Collaboration.

Klaarblijkelijk deelt Out deze mening. Hij stelt dat het bewijs over het nut van griepvaccinatie niet sterk is. Het was ons overigens niet bekend dat Out specifieke kennis op het gebied van de virologie en methodologie heeft. Anders hadden wij hem uiteraard gevraagd op te treden als referent voor het artikel.

Voor uitgebreide informatie over onze werkwijze kan Out onze site geneesmiddelenbulletin.nl raadplegen. Dan kan hij zien dat bij het artikel over de influenzavaccinatie ingezonden brieven zijn geplaatst.

Op de Opiniepagina van 1 november beweren Jan Wilschut en Ted van Essen vervolgens dat het enige juiste criterium voor werkzaamheid van de vaccinatie is dat infectie wordt voorkomen. Ook dit is onjuist. Het gaat erom dat complicaties en overlijden door influenza worden voorkomen. Juist dat is niet aangetoond, ook niet in het artikel in The Lancet waarnaar ze verwijzen. Wilschut c.s. gaat bovendien de discussie over de ziektelast en het aantal sterfgevallen uit de weg. Dit is een van de problemen in de onderzoeken naar influenza. Deze sterfgevallen worden niet direct, maar op indirecte wijze vastgesteld. Geen onderscheid wordt gemaakt tussen overlijden door influenza en overlijden door andere oorzaken. Hierdoor werd in onderzoek veelal ten onrechte geconcludeerd dat influenzavaccinatie meer sterfte voorkwam dan überhaupt kon worden veroorzaakt door influenza.

Helaas vermeldt de krant niet de belangenverstrengeling van beide auteurs met de vaccinindustrie.

Dr. D. Bijl

Namens de redactiecommissie van het Geneesmiddelenbulletin