Kortkolom wetenschap

Hersenontsteking na tekenbeet is reisziekte

Rotterdam. Afgelopen zomer liepen twee Nederlandse toeristen in Oostenrijk een hersenontsteking op, door een tekenbeet. De man en vrouw zijn gebeten door een teek die besmet was met TBEV (tick-borne encephalitis virus). Dit virus veroorzaakt hersen- of hersenvliesontsteking. Herstel van een infectie met TBEV verloopt meestal traag. De man had zeven weken na zijn ziekenhuisopname nog steeds last van hoofdpijn, vermoeidheid en geheugenproblemen. Nederlandse onderzoekers beschreven de twee gevallen donderdag in het medische tijdschrift Eurosurveillance. Teken die besmet zijn met TBEV leven vooral in Midden- en Oost-Europa. Niet in Nederland, waar teken tot nu toe alleen met de Lyme-veroorzakende Borreliabacterie besmet kunnen zijn. Jaarlijks reizen negen miljoen Nederlanders naar TBEV-rijke gebieden, vrijwel altijd ongevaccineerd, terwijl er wel een vaccin is. (NRC)

Tropisch bos wordt bemest uit de lucht

Rotterdam. Ook tropische regenwouden worden inmiddels getroffen door de ‘stikstofdepositie’ die de bossen van gematigde en boreale streken al eerder trof. De stikstof bereikt de bossen waarschijnlijk als NO2 uit verbrandingsprocessen. Dat meldt een internationale onderzoeksgroep in de Nature van 4 november. Stikstofdepositie is onderdeel van de ‘zure regen’ die 40 jaar geleden commotie verwekte. De onderzoekers vergeleken het stikstofgehalte van verse bladeren uit Panamese bossen met dat van gedroogde bladeren uit het herbarium en signaleerden een duidelijke toename. Voor houtmonsters uit Thailand gold hetzelfde. Het is voor het eerst dat stikstofverrijking in tropisch bos is aangetoond. Onzeker is wat de gevolgen zijn. (NRC)

Slagaderverwijding is gevolg van één gen

Rotterdam. Mannen met een te actief LRP1-gen hebben een flinke kans om als 60-plusser met een verwijding (aneurysma) in hun lichaamsslagader rond te lopen. Zo’n aneurysma kan uitdijen en knappen. De interne bloeding in de buik die dan ontstaat is dodelijk als de patiënt niet snel op een operatietafel belandt. Ongeveer één op de twaalf 60-plussers heeft zo’n aorta-aneurysma. Wie een vader heeft met een aneurysma heeft een twee- tot elfmaal hogere kans om er zelf ook een te krijgen. Het was voor een grote internationale groep onderzoekers aanleiding om te zoeken naar aneurysma-genen. Ook het DNA van Nederlandse patiënten werd geanalyseerd. In het American Journal of Human Genetics dat op 3 november online is gezet melden ze de vondst van één gen dat invloed heeft op aneurysma’s, maar niet op andere hart- en vaatziekten. (NRC)