Klagers COA vingen bot bij ministerie

Medewerkers en oud-medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) die ontevreden waren over de bedrijfscultuur, zijn pas met hun kritiek naar de NOS gestapt nadat ze bij het departement van minister Leers (Immigratie en Asiel, CDA) bot hadden gevangen. Mede daardoor drongen berichten over financiële en andere onregelmatigheden onvoldoende tot Leers door.

Dat blijkt uit verklaringen van enkele ex-medewerkers van het COA in het NOS Journaal gisteravond.

Het Journaal gaf daarnaast details over de hoge vergoedingen voor externe adviseurs bij het COA, op basis van een vertrouwelijke brief van interim-voorzitter Harry Paul. Daaruit blijkt dat verschillende externen jaarlijks meer dan 300.000 euro declareerden. In één geval bleef een strategisch adviseur zeven jaar bij het COA. Hij incasseerde zo meer dan twee miljoen euro. In 2008 bedroeg zijn vergoeding 389.005 euro, meer dan de inmiddels op non-actief gezette COA-voorzitter Nurten Albayrak, wier salaris omstreden is.

De klokkenluiders die bij het Journaal vertelden over misstanden bij het COA, werden in januari van dit jaar ontvangen door twee juristen van Binnenlandse Zaken. De ex-medewerkers klaagden over de geringe ruimte die ze hadden om kritiek te uiten binnen het COA, en over financiële misstanden. Zo zouden aannemers torenhoge prijzen rekenen bij de snelle aanleg of verbouwing van asielzoekerscentra. Een toiletpot kostte 500 euro, een doosje schroeven 78 euro. Wie over dit soort misstanden klaagde, werd volgens de klokkenluiders ontslagen.

In juli, een half jaar na het gesprek op het departement, ontvingen de klokkenluiders een kort briefje van het ministerie. Daarin stond volgens de NOS: „De waarnemend directeur-generaal Vreemdelingenzaken heeft de bevindingen anoniem besproken met de algemeen directeur van het COA [Albayrak]. Afgesproken is dat de algemeen directeur van het COA zich nader zal informeren.”

Geen van de klokkenluiders heeft daar verder iets van gemerkt, aldus de NOS. Daarop stapten ze naar de omroep. Aan de Tweede Kamer meldde Leers later de klachten „niet als bijzonder” te hebben beoordeeld. De klokkenluiders willen nu ook hun verhaal doen bij de onderzoekscommissie die Leers heeft ingesteld.

Na de berichten van de NOS over een ‘angstcultuur’ bij het COA trof minister Leers maatregelen. Bestuursvoorzitter Albayrak verloor onlangs een rechtszaak om weer aan de slag te mogen. De raad van toezicht, onder leiding van VVD-coryfee Loek Hermans, is tijdelijk teruggetreden.