In Peking is ademen gevaarlijk

Nu de vervuiling in Peking nieuwe pieken bereikt, groeit woede over bevoorrechte partijfunctionarissen die wel van schone lucht voorzien zijn, zowel thuis als op reis.

A man walks through heavy pollution on a street in Beijing on November 1, 2011. Air pollution in Beijing reached "hazardous" levels, the US embassy said, as thick smog blanketed the city for the fourth day running, forcing the closure of highways and cancellation of flights. AFP PHOTO/Peter PARKS AFP

„Het produceren van schone en gezonde lucht voor onze nationale leiders is een zegen voor ons land”, adverteerde het Chinese bedrijf Broad in een poging nog meer luchtzuiveringsapparatuur en de nieuwste generatie airco’s te verkopen. Het bedrijf is er trots op te mogen leveren aan het Zhongnanhai, de afgesloten wijk in Peking waar de negen hoogste leiders van het land en hun families wonen en werken.

In een week dat de luchtkwaliteit van Peking nog verder is verslechterd en opnieuw onderwerp is van verontwaardiging en zorg heeft deze advertentie voor een storm van protest gezorgd op het Chinese internet.

Het is een publiek bekend feit dat de communistische partijleiders een geprivilegieerd leven leiden, maar het bezit van speciale luchtzuiveraars in een van de meest vervuilde steden van China en daarmee van de wereld is nieuw.

Volgens de inmiddels uit de lucht gehaalde website van de Broad Groep in Changsha zijn drie maanden na de Olympische Spelen de villa’s en kantoren en de Grote Hal van het Volk voorzien van luchtzuiveraars en speciale airco’s. Daartoe was besloten nadat er inktzwart water uit de aircofilters van het kantoor van een Politbureaulid stroomde. Volgens Broad reizen hoge partijfunctionarissen niet zonder speciale luchtzuiveraars voor hun hotels en auto’s.

Het kan niet anders of president Hu Jintao moet vorige week het verschil opgemerkt hebben tussen de Europese luchtkwaliteit en die van Peking. Al wekenlang is de stad bedekt door een steeds dikkere bruingroene, bij vlagen donkergele deken van stofdeeltjes, roet en woestijnzand.

Sinds jaren is de Pekingse lucht als gevolg van het snel stijgende autobezit, de bouwactiviteiten en de omliggende fabrieken en kolencentrales vervuild, maar de afgelopen maanden en weken is de situatie verder verslechterd. Hoofdoorzaak: de toename van het aantal auto’s van 3,5 miljoen in 2008 tot 5,4 miljoen vorige week.

Op internet en in de media worden de klaagzangen en protesten steeds luider. Met name de uitstoot van zogeheten kleine stofdeeltjes (PM 2,5) is zo groot dat de situatie volgens metingen van de Amerikaanse ambassade is verslechterd van „ongezond” tot „gevaarlijk”.

Pekingers passen zich aan door bijna niet meer buiten te sporten, minder avondwandelingen te maken en op de fiets of scooter een masker te dragen. De afgelopen weken zijn basketbalvelden, parken en tafeltenniscentra opvallend leeg.

„Het is verschrikkelijk, ik heb al weken pijn in mijn longen en tranende ogen”, zegt de 26-jarige Zhang Qian, die in het oosten van de stad woont en in het centrum werkt. „De enige veilige manier is de taxi nemen of de bus en daardoor verergert het probleem zich”, voegt zij er aan toe.

Uit vorig week gepubliceerd onderzoek van de Bank van China en The Hurun Report, een onderzoeksbureau dat de gedragingen van de nieuwe Chinese rijken volgt, blijkt dat rijke Pekingers de stad verlaten of daartoe plannen maken. De gevaarlijke lucht vormt een van de belangrijkste drijfveren.

Volgens Ma Jun van het Chinese Instituut voor openbare milieuzaken, een soort non-gouvernementele milieuorganisatie, is ook op de luchtfoto’s van NASA goed te zien dat Peking ook tijdens periodes dat hogedrukgebieden over de stad trekken onder een donkergrijze, bruingele mist hangt. „De situatie verslechtert alleen maar”, zegt Ma in een gesprek over het Chinese klimaatbeleid en de internationale toename van CO2-uitstoot.

Vorige week maakte het Chinese Nationale Kankerinstituut bekend dat het aantal longkankergevallen sinds 2000 met 57 procent is gestegen. Zelfs gewogen voor de toename van de bevolking van Peking is dat een onrustbarend hoog percentage, aldus het instituut, dat een verband legde met roken en de luchtvervuiling in de hoofdstad.

Op microblog Weibo wordt enorm geklaagd over de lamlendigheid van de Pekingse autoriteiten die maar niets doen aan de luchtvervuiling. „Ik begrijp nu beter waarom onze leiders helemaal niets doen. Ze hebben nergens last van in hun huizen en kantoren met speciale apparatuur en hun speciale winkels, waar biologisch voedsel wordt verkocht”, aldus een Weibo-blogger.

Het officiële antwoord is tekenend: „Het is correct, we hebben een luchtkwaliteitsprobleem. China heeft echter nog niet dat stadium van economische ontwikkeling bereikt dat het van schone lucht een prioriteit kan maken”, meldde de partijkrant Volksdagblad zondag.

De lokale Pekingse autoriteiten erkennen dat de officiële meetapparatuur niet geschikt is om de kleinste en gevaarlijkste stofdeeltjes te meten. Dat kan wel met de apparatuur op het dak van de Amerikaanse ambassade in Peking. Deze metingen zijn openbaar en onder andere te volgen op een nieuwe app van een handige Pekingse ontwerper. Solar Joke is in korte tijd zeer populair geworden, ook omdat de Pekingse overheid deze app geprobeerd heeft te verbieden.

Bewoners en bezoekers in Peking hebben deze iPhone-toepassing strikt genomen niet nodig. Zij merken hoe riskant verblijf buitenshuis in Peking is geworden aan de vorming van zwart snot in hun neus, spontane slijmvorming in de keel en pijnlijke longen.

„Het inademen van schone lucht is een basale menselijke behoefte”, aldus de Broad-groep die ook draagbare apparatuur levert aan de partij. De leiders van het land zijn voorzien.

    • Oscar Garschagen