Chinezen vergapen zich aan flitsende show 'Hollandbal'

Obesitas onder jongeren is een probleem aan het worden in China, dus de overheid stimuleert het sporten. En korfbal is relatief veilig, dat is een groot pluspunt. Nu moet de Chinese jeugd de sport nog cool gaan vinden.

Van de miljoenen Chinezen die zaterdag Nederland (Helan) voor de achtste maal wereldkampioen korfbal zagen worden in een flitsende finale tegen eeuwige rivaal België, was ambtenaar He Yi misschien wel het meest enthousiast.

„Wat een wervelende sportshow. Iedere jongere, iedere vader en moeder heeft kunnen zien hoe spannend korfbal is – en hoe veilig”, commentarieerde He Yi van het Chinese ministerie van Sport na afloop in het nieuwe sportstadion van de Universiteit van Shaoxing.

Samen met directeur Qilin Guo van het commerciële sportbedrijf Atlas in Peking en de internationale korfbalfederatie (IKF) moet He Yi de jeugd van China aan het korfballen krijgen. Een betere pr van dit nieuwste Nederlandse exportproduct op de Chinese televisie had hij zich niet kunnen wensen. Het WK korfbal in Shaoxing – ‘derderangsstad’ met 4,7 miljoen inwoners ten zuiden van Shanghai – was de eerste mijlpaal in een meerjarenplan om van korfbal een recreatieve volkssport te maken.

In dit sportproject speelt Nederland een belangrijke rol, sinds een Chinese functionaris tijdens een bezoek aan Amsterdam in 2003 bij toeval het korfbal ‘ontdekte’ en het contact legde tussen de Nederlandse korfbalwereld en het Chinese ministerie van Sport. China kent daarom korfbal als Heqiu, dat op het vasteland vertaald moet worden als ‘Hollandbal’ en niet – zoals in Taiwan – als ‘samenbal’.

Taiwan werd overigens derde op dit WK. Voorspellingen dat het team uit ‘Chinees Taipei’ – de naam Taiwan mag in China om politieke redenen niet worden gebruikt – de finale zou halen, kwamen niet uit.

Dat Nederland zou winnen, was tot in de tweede helft geen uitgemaakte zaak. Hoe sterk de Belgen waren, bleek ook uit de eindstand (32-26). Een uitslag die zich volgens Ben Crum, oud-bondscoach en adviseur van het Chinese team, in hockey- of voetbaltermen laat vertalen als 5-4.

Terwijl voor de teams winnen het doel was, hadden de Chinese en internationale organisatoren andere oogmerken. Achter het sportieve verhaal van dit WK in een onbekende stad met ambities gaat namelijk een interessant maatschappelijk verhaal schuil. De finale voor een publiek van 3.000 overwegend studenten uit Shaoxing, die rechtstreeks werd uitgezonden door de Chinese staatstelevisie en aandacht kreeg in alle Chinese dagbladen, moest jongeren overtuigen dat korfbal net zo cool is als basketbal en ouders duidelijk maken dat deze balsport veilig is.

„Door de een-kind-politiek zijn ouders extra bezorgd over het wel en wee van hun kind. Zij sturen hun enig kind niet graag naar fysieke sporten waarbij het risico op blessures groot is’’, doceert Jan Fransoo, de voor een derde termijn herkozen voorzitter van de Internationale Korfbal Federatie.

„Het feit dat korfbal minder fysiek is en daardoor veiliger, spreekt de Chinese overheid erg aan en dat geldt ook voor de gemengde samenstelling van de teams”, aldus Fransoo die sinds 2004 samenwerkt met het Chinese ministerie van Sport om korfbal in China te introduceren.

Ambtenaar He Yi, een jong en sportief ogende partijfunctionaris uit Peking, legt uit dat door de groeiende welvaart in China zwaarlijvigheid onder jongeren een serieus probleem aan het worden is. „Jongeren sporten veel te weinig en worden veel te dik. Obesitas onder jongeren begint ook in China een volksgezondheidsprobleem te worden. Aangezien we in China het Europese clubsysteem niet kennen en de mensen ook niet gewend zijn lid te worden van een vereniging, heeft de overheid besloten meer sporten te introduceren op scholen en universiteiten. Wij wilden graag het WK organiseren om de sport bekend en populair te maken”, zegt He Yi.

Jongeren aan het korfballen krijgen is wegens de populariteit van basketbal geen simpele zaak. Jongens die willen sporten, verkiezen tegenwoordig het professioneel georganiseerde basketbal boven het qua populariteit ingezakte tafeltennis en meisjes gaan op scholen en universiteiten volleyballen, zwemmen of turnen. Als zij al mogen sporten van hun tijgermoeders en -vaders, die streng waken over goede leerresultaten.

Daarom verloopt de introductie van korfbal via het universitaire circuit en de scholen. Wie ‘Hollandbal’ kiest als sport kan studiepunten verdienen en de universiteiten die korfbalklassen introduceren kunnen op subsidies rekenen. Op 46 universiteiten is het vijf jaar geleden geïntroduceerde korfbal een studievak. Het plan van het Chinese ministerie van Sport, Atlas en het IKF is dat over vier jaar de sport bedreven wordt op 100 universiteiten, 100 middelbare scholen en 100 lagere scholen. Het puntensysteem wordt ook op de scholen geïntroduceerd.

De professionele sportorganisator Atlas gaat familietoernooien en korfbalcompetities organiseren die gefinancierd moeten worden met private en met overheidsmiddelen. Het bedrijf kan profiteren van het feit dat Chinese steden elkaar beconcurreren om grote en middelgrote nationale, en het liefst internationale sportevenementen te mogen organiseren. Nadat Peking met de prestigieuze Olympische Spelen, Shanghai met het WK zwemmen en Guangzhou met de Aziatische Spelen aanzien hebben verworven, maken steden als Shaoxing nu een kans.

Shaoxing, eigenlijk een verzameling van aan elkaar gegroeide dorpen en stadjes, heeft het WK korfbal kunnen binnenhalen door met directeur Guo een voor het IKF aantrekkelijk pakket (huur faciliteiten, hotelprijzen, huur bussen, maaltijden voor in totaal 15 nationale teams met begeleiders) af te spreken.

De directeur van Atlas vertelt dat het WK ook belangrijk was om de Chinese sportpers te interesseren. „Behalve als je een half miljoen of een miljoen yuan betaalt, komen de journalisten niet naar een sport die officieel een recreatiesport heet te zijn. Het is ook een nadeel dat de grote baas van de Chinese staatstelevisie een basketbal- en tafeltennisfan is. Maar we zijn nog maar pas begonnen en het gaat heel goed, dankzij dit soort grote evenementen. Over vijf jaar is korfbal hier net zo populair als volleybal en gaan we de concurrentie aan met Nederland en België”, pocht Qilin.

Voordat een Chinees nationaal team de finales bereikt is China-adviseur Ben Crum zeker tien, twintig jaar ouder, verwacht de voormalige Nederlandse coach. „Het duurt een tijd voordat je een systeem hebt ontwikkeld waarin jongeren al heel vroeg beginnen. Zelfs de jongste Nederlandse speler, de achttienjarige Laurens Leeuwenhoek, speelt al jaren en heeft zeker 3.000 trainingsuren in zijn benen’’, legt Crum uit.

Crum heeft net als Jan Fransoo van de IKF hebben ook een eigen agenda. Door de verspreiding en popularisering van korfbal in China hopen zij te bereiken dat ‘Hollandbal’ een olympische sport wordt. China is ook een olympische grootmacht geworden en wat Nederland alleen niet is gelukt, is wellicht mogelijk met behulp van Peking.

„Het zou toch prachtig zijn als tijdens de Olympische Spelen van 2028 in Nederland korfbal op het programma staat”, menen Crum en Fransoo als zij zich tussen de hossende spelers begeven die door honderden Chinese studenten worden toegejuicht, gefotografeerd en omhelst als basketbalsterren.

    • Oscar Garschagen