Julian Assange: de eerste passages uit de ongeautoriseerde autobiografie

Wikileaks-oprichter Julian Assange arriveerde vorige week bij de rechtbank in Londen die besloot tot uitzetting. AFP / Ben Stansall

Donderdag verschijnt de - let wel - ongeautoriseerde autobiografie over Julian Assange. Op nrc.nl alvast een aantal passages uit het vierhonderd pagina’s tellende boek.

‘Alsof ik als privépersoon ook een boekje open moet doen’

Assange zegt in de autobiografie, niet zelden in omvangrijk taalgebruik, onder meer dat hij vanwege WikiLeaks zal worden beschouwd als de ‘aartsvoorstander van transparantie’. De oprichter van WikiLeaks zegt te vrezen dat hij steeds zal worden beschreven als de man die alle privacy slecht vindt. Hij zegt dat die privacykwestie hem bleef kwellen, en nog steeds, daar het nooit zijn opvatting is geweest dat alle privacy slecht is, eerder het tegendeel.

“Als cyberpunks deden we ons best de privacy van mensen te beschermen. Waar ik tegen ben en altijd tegen zal blijven, is het toepassen van geheimhouding door instituties om zichzelf te beschermen tegen de waarheid over het kwaad dat ze hebben aangericht. Dat is een duidelijk onderscheid. Zelfs in dit boek, waarin ik zo goed mogelijk mijn verhaal tracht te vertellen, zullen er momenten van privacy zijn, omdat een groter rechtsgevoel dat van mij vraagt, ten aanzien van mijn kinderen bijvoorbeeld, om hen niet in de publiciteit te brengen. Er zijn mensen die graag appels met peren vergelijken en die mij hierom ter verantwoording willen roepen, alsof de oprichter van WikiLeaks zogenaamd omwille van de consequentheid ook over alle aspecten van zijn privépersoon een boekje open moet doen.”

‘Amerika is inderdaad niet bang voor mij en WikiLeaks’

Assange stelt dat de strijd tegen tirannieke regimes “altijd begint en eindigt met het gevecht om informatie en communicatie”. Volgens hem was Egypte net zomin een Twitterrevolutie als de Franse Revolutie er een was van de drukpers en het politieke pamflet.

“Het waren wél allebei revoluties van het volk, waarbij ideeën en informatie werden gedeeld door gebruik te maken van de beschikbare technologie, en door zichzelf uit te spreken in het publieke domein. Mijn vriend John Pilger had gelijk toen hij zei dat de Amerikaanse overheid niet bang is voor WikiLeaks en ook niet voor Julian Assange. Wat doet het ertoe wat ik wel of niet weet? Wat doet het ertoe wat WikiLeaks weet? Dat is helemaal niet van belang. Wat wel van belang is, is wat jullie weten. Dit gaat alleen over jullie.”

Zomer 2011: Assange neemt names WikiLeaks een commercial op om donaties te werven nadat vijf financiële reuzen de geldstroom naar de klokkenluiderssite blokkeren:
http://youtu.be/efRpham8P78

‘Amerika is inderdaad niet bang voor mij en WikiLeaks’

Alles in de Verenigde Staten verandert voor Julian Assange wanneer soldaat Bradley Manning, die in Irak diende, op 26 mei 2010 werd gearresteerd op verdenking van het doorspelen van geheime informatie. Assange beschrijft hoe WikiLeaks nooit kon weten of Manning inderdaad de bron was van materiaal dat zij in handen hadden. Een “systeem van gegarandeerde anonimiteit, jaren daarvoor al ontwikkeld in Australië”, maakte dat volgens Assange “onmogelijk”.

“Onze servers geven dat soort informatie niet, zelfs niet aan mij. Maar één ding wist ik zeker: als hij die informatie had doorgespeeld, dan was hij een heldhaftig strijder voor democratie en rechtvaardigheid, die had meegeholpen om levens te redden. Toen ik die avond ging slapen hoopte ik dat de vrije wereld hem genadig zou zijn. (…) Ik zou Amerika niet meer terugzien. Ik kreeg te horen dat het Pentagon mijn verblijfplaats probeerde te achterhalen en moest een aantal voordrachten in de VS afzeggen. De redenen hiervoor waren waarschijnlijk al in gang gezet doordat men erg achterdochtig was en maar een beperkt begrip had van ons werk.”

Februari 2011, Assange komt samen met zijn advocaat aan bij de rechtbank voor een eerste zitting in de zaak rondom zijn uitzetting naar Zweden. Foto AP / Matt DunhamFebruari 2011, Assange komt samen met zijn advocaat aan bij de rechtbank voor een eerste zitting in de zaak rondom zijn uitzetting naar Zweden. Foto AP / Matt Dunham

Assange werd gewaarschuwd voor Zweedse vrouw, maar was ‘hoogmoedig’

In ‘Julian Assange - de ongeautoriseerde autobiografie’ gaat de 40-jarige Australiër ook in op de verkrachtingszaak waarin hij terecht is gekomen. Vorige week oordeelde een Engelse rechter dat hij uitgeleverd mag worden aan Zweden, waar de incidenten zouden hebben plaatsgevonden. Assange beschrijft hoe hij op een avond met enkele vrienden en hun partners uit eten ging. De bevriende Zweedse journalist Donald Böstrom was erbij, samen met een andere Zweedse journalist, een Amerikaanse onderzoeksjournalist en zijn vriendin:

“De Amerikaan had misschien duistere connecties, maar het meisje was aardig, en ik flirtte met haar, terwijl Donald tegenover me zat te fronsen. Later zei Donald dat ik moest uitkijken met wat ik deed: hij zei dat de dreiging van een ‘liefdesval’ op dat moment groot was, en ik herinner me dat hij uitgebreid vertelde over de manier waarop de Mossad Vanunu te pakken had gekregen. Ik vermoed dat ik in was voor wat genegenheid, om het netjes te zeggen, want ik stond nauwelijks stil bij wat Donald me vertelde. Ik zei alleen maar dat ik wel voor mezelf kon zorgen en vond dat ik zo hyperbewust van mijn eigen veiligheid was dat wat hij beschreef alleen maar kon gebeuren als je naïef was en minder ervaren dan ik. Ik hoefde niet lang te wachten om in te zien welke ingrijpende gevolgen mijn hoogmoed had.”

‘Amper verantwoordelijk voor mijn eigen fictie’

Assange voelde naar eigen zeggen dat 2009 het begin zou zijn van een paar belangrijke jaren. WikiLeaks werd beter in zijn werk en inmiddels “was de wereld wakker geworden”. De oprichter schrijft dat steeds grotere en geduchtere reuzen tot razernij werden gebracht. Dit vroeg om een “toevluchtsoord” van waaruit gewerkt kon worden. Er moest toch ergens in de wereld een plek te vinden zijn die wilde fungeren als een oase voor de vrijheid van meningsuiting, een wereld van anticensuur in de grotere wereld?

“Een tijdlang leek het erop dat het het beste zou zijn zo’n basis in Afrika te vestigen, maar de situatie was daar te ingewikkeld en vanuit praktisch oogpunt was het er gewoon te heet voor de servers. Zweden dan misschien, of IJsland, Ierland, of een ander gloednieuw paradijs van de waarheid? Ik kon niet voor eeuwig uit een rugzak leven – of misschien zou of moest ik dat wel doen, want om te kunnen functioneren was de organisatie opgebouwd volgens een niet-bestaande hiërarchie. In diezelfde geest was ik, aan het begin van die roerige periode, al bezig een soort spookbeeld van mezelf te worden, een auteur die amper verantwoordelijk was voor zijn eigen fictie, terwijl de rest van de wereld druk bezig was iets van mij te maken wat ik niet ben.”

    • Jules Seegers