Moet Morgan naar Tenerife of niet?

Orka Morgan in Harderwijk. Beeld: Youtube / RTL Nieuws

Morgen buigt de rechtbank in Amsterdam zich over het lot van orka Morgan. Moet de uitzetting van Morgan naar Tenerife worden tegengehouden, zoals de Orka Coalitie wil? Of moet het dier juist versneld naar het Canarische Eiland worden overgeplaatst, zoals het Dolfinarium het graag ziet?

Op nrc.nl hebben we alleen het belangrijkste nieuws over de kwestie-Morgan gebracht. Maar omdat morgen de ontknoping is van deze fascinerende, 16 maanden durende zaak, zetten we alles nog even op een rijtje. Inclusief de aangiftes, rechtszaken, persberichten, feiten en meningen die u wel al elders las maar nog niet hier.

Orka Morgan, wie was dat ook alweer?
Morgan werd op 23 juni 2010, ruim 16 maanden geleden, in de Waddenzee aangetroffen. Het dier was sterk vermagerd en verzwakt en werd opgevangen in het Dolfinarium te Harderwijk. Daar kreeg het 3,5 meter lange dier de naam Morgan, dat in het Schots-Keltisch “verblijft bij de zee” betekent. Voor die naam werd gekozen omdat Morgan waarschijnlijk in de wateren bij Schotland haar familie is kwijtgeraakt.

http://www.youtube.com/watch?v=1Jj4wZWIJBg&feature=player_embedded#!

Waarom wordt ze niet teruggezet in zee?
In het Dolfinarium werd Morgan opgelapt en snel sterker. Toch kwamen zeven internationale walvisexperts in december 2010 tot de conclusie (pdf) dat het niet verstandig is om Morgan terug de zee in te zetten. Een DNA-test liet zien dat ze waarschijnlijk uit de Noorse zee komt, maar haar familie kon niet worden achterhaald. De kans zou groot zijn dat Morgan het niet in haar eentje zou overleven.

Fernando Ugarte, éen van de experts, stelde in december tegen de NOS:

“Uitgezet worden zal niet leuk zijn voor het dier. Ze moet leren te jagen en voor haarzelf te zorgen, wat angst en honger met zich mee zal brengen.”

Waarom blijft Morgan dan niet in het Dolfinarium, het lijkt me een publiekstrekker?
Met het extra bezoek aan het Dolfinarium valt het wel mee, aldus woordvoerder Bert van Plateringen van het Dolfinarium in een interview met het Veluws Nieuwsblad deze zomer.

“Tot op heden kost Morgan ons meer geld, maar vanuit de passie en filosofie om zeezoogdieren te helpen, doen we dat graag. Dat we meer bezoekers trekken vanwege Morgan is niet waar. Dit jaar is al niet het beste jaar voor het Dolfinarium, er is weinig clausaal verband tussen meer bezoekers en Morgan. “

Het bassin in het Dolfinarium is daarnaast te klein voor Morgan en volgens de experts die het Dolfinarium heeft geraadpleegd moet Morgan snel met soortgenoten in contact komen. Het Dolfinarium vond een adoptiefamilie in het dierenpark Loro Parque op Tenerife. Staatssecretaris Bleeker noemde dit in oktober ‘de minst slechte oplossing‘.

Waarom is Morgan dan nog niet op Tenerife?
Als het aan het Dolfinarium had gelegen dan had Morgan al in een bassin op Tenerife rondgezwommen, maar de Orka Coalitie wist de uitzetting te blokkeren. Op 3 augustus besloot de rechter dat het ministerie eerst meer onderzoek moest doen naar de mogelijkheden voor uitzetting in het wild.

http://www.youtube.com/watch?v=61kMErx909E

Vorige maand kreeg het Dolfinarium eindelijk groen licht voor de verhuizing, maar de rechter bepaalde wel dat het Dolfinarium nog zes weken moest wachten. Met deze uitspraak waren zowel de Orka Coalitie als het Dolfinarium het niet eens. De Orka Coalitie wil dat Morgan niet wordt verhuisd naar Tenerife, het Dolfinarium wil geen zes weken wachten met de verhuizing. Hierover beslist de rechter morgen.

Wie vormen de Orka Coalitie, en wat zijn hun standpunten?
De Orka Coalitie is een samenwerkingsverband tussen de Nederlandse dieren- en natuurbeschermingsorganisaties Dolphinmotion, EDEV – Een DIER Een VRIEND, Bite Back, PINK!, Sea First Foundation, The Black Fish en Vier Voeters. Ze vinden dat Morgan terug moet naar zee en proberen dat via verschillende acties en rechtszaken voor elkaar te krijgen. Ook heeft de organisatie aangifte gedaan tegen het Dolfinarium vanwege dierenmishandeling.

Woordvoerder en mariene bioloog Barbara van Genne:

“Het Dolfinarium gebruikt als excuus dat Morgan zelf niet naar het grotere bassin durft te zwemmen. Dit is echter een kwestie van geduld, kennis en oefening. Als het Dolfinarium niet over deze kwaliteiten beschikt, moet ze deze expertise inhuren. Ruim twee maanden na de uitspraak zit Morgan nog steeds alleen in de veel te kleine noodtank, terwijl er meer ruimte en gezelschap beschikbaar is. Het is duidelijk dat er niet in belang van het dier gehandeld wordt, en daarmee is er sprake van dierenmishandeling.”

De coalitie heeft een waslijst aan redenen waarom het Dolfinarium ‘niet het beste met Morgan voor zou hebben’. Zo zou het Dolfinarium zou de keuze voor de experts selectief zijn, zou DNA-informatie niet vrij worden gegeven, en zouden waarnemingen van andere Orka’s in de buurt van haar vindplaats - wellicht familie - zijn genegeerd.

Overigens zijn er nog meer actiegroepen, bijvoorbeeld de Free Morgan Foundation.

En nu?
De strijd tussen het Dolfinarium en de Orka Coalitie is al tijden aan de gang en heeft tot meerdere Kamervragen en vele, vele persberichten van beide kanten geleid. Het laatste wapenfeit kwam vandaag van de Orka Coalitie. In een persbericht stelt de coalitie dat vier van de zeven wetenschappers die het Dolfinarium heeft geciteerd het er niet meer mee eens zijn om Morgan naar Loro Parque op Tenerife over te brengen.

Ze zijn ervan overtuigd dat het ‘een kwestie van tijd is’ dat orka Morgan weer in de zee kan zwemmen. De rechter in Amsterdam buigt zich morgen echter over de zaak. Als die toestemming voor de verhuizing geeft kan Morgan binnen een paar dagen naar Tenerife worden gebracht.