Wijnliteratuur

Harold Hamersma is blij: de nieuwe gids van Hugh Johnson is er.

„Wat de Michelingids is voor eten, is Hugh Johnsons gids voor wijn”, annonceert de sticker op de omslag van de zojuist verschenen 2012-uitgave. Maar of dat nu zo’n gelukkige quote is, valt te betwijfelen, gezien de commotie die de onlangs gepensioneerde hoofdinspecteur van Michelin Benelux, Paul Van Craenenbroeck, veroorzaakte.

Hij klapte begin september uit de school met de mededeling dat er voor het bezoeken van de drieduizend hotels en restaurants in de regio niet meer dan drie inspecteurs beschikbaar zijn. Dit eetteam heeft dan ook zo weinig tijd dat er bij de meeste restaurants hooguit één keer in de twee jaar gegeten wordt, laat staan dat er gelegenheid is om nieuwe zaken te ontdekken.

Ofschoon de naam van de gids anders doet vermoeden, beoordeelde Johnson de eveneens op de cover aangekondigde „meer dan 6.000 wijnen en producenten” niet in zijn eentje. Voor het proeven, het registreren van verschuivingen en het ontdekken van trends putte de wijnschrijver voor slechts een klein deel uit zijn eigen aantekeningen. Verder vertrouwde hij op de notities van „talloze wijnmakers, handelaren en recensenten”.

Al die verschillende bijdrages maken Johnsons gids juist tot een zeer compleet naslagwerk. De nieuwe, 35ste editie alweer, ontvang ik precies op tijd. De voorgaande is letterlijk net uit elkaar gevallen, gekneusd, met gebroken rug, penbekrast en bevlekt met rood, wit en rosé. Hugh is dan ook mijn vaste vraagbaak. Hij geeft de oogstjaarkarakteristieken. Per land, en in veel gevallen ook per streek. Zodat ik nu weet dat in 2010 de producenten van witte Bourgogne veel problemen hebben gehad door de overvloedige regenval in september, maar dat er wellicht toch enkele goede wijnen zijn gemaakt. Hij kraakt kritische noten. Over Chileense rode wijnen zonder ziel, gemaakt door wijnmakers van wie de schone nagels laten zien dat ze niet dichtbij de grond staan. En nu we het toch over noten hebben: ook zijn jaarlijks terugkerende waarschuwing in het hoofdstuk ‘Wijn en Spijs’ – deze keer in het rood en vet gedrukt – ontbreekt niet: „Eet geen pinda’s: die zijn dodelijk voor elke wijn.”

Hugh informeert ook over de juiste schrijfwijze (was het nu Larrivet-Haut-Brion of Larrivet Haut-Brion?) en zal dus wel niet blij zijn dat de corrector de foutjes van vorig jaar heeft herhaald: de druif viura wordt nog steeds viuar genoemd. Met ingang van de vorige editie is er een nieuw slotkatern toegevoegd. Toen besteedde hij negen pagina’s aan de metamorfose van Spanje. Dit jaar heeft hij de wijnen van Zuid-Frankrijk in de schijnwerpers gezet. Volledig terecht. Als er één wijnstreek is die zichzelf opnieuw op de wijnkaart heeft weten te zetten, dan is het wel de Midi. En niet omdat er in Languedoc, Roussillon en de Provence iedere wijnstijl vertegenwoordigd is. Rood, wit en rosé. Droog en zoet. Stil en schuimen. Het zuiden voorziet er in.

Maar het is juist de kwaliteitsslag en de vele ontdekkingen waaraan Johnson uitgebreid aandacht besteedt. Onder meer aan de families die vroeger hun druiven aan de coöperaties verkochten om er anonieme bulkwijnen van te laten maken. In die families is nu een nieuwe generatie opgestaan die de geboortegrond met respect en liefde bewerkt. De wijnen die daar vanaf komen zijn dermate goed dat ze zonder schroom van een etiket met eigen naam voorzien worden. Johnson noteert: „In het zuiden zijn er nog schitterende terroirs te ontdekken. Geef ze de aandacht die ze verdienen en je wordt beloond met wijnen vol complexiteit, diepte en resonantie. Voor ons consumenten is de beloning nog groter…”

Klopt. De afgelopen jaren ben ik getrakteerd op prachtmateriaal. Mij aangereikt door supermarkten, door kleine importeurs, en vaak ook ter plekke. Bijna ritueel breek ik Hugh’s rug om beter te kunnen bladeren. En ook de eerste wijnvlek zit er al weer in. Rood. Op pagina 424. Bij Clos du Gravillas (zie hiernaast). Een pracht bio-vin de pays uit de Côtes du Brain. O nee, ’t is Côtes du Brian. Thanks, Hugh. Neem wat te drinken van me.

Hugh Johnsons Wijngids 201219,99 euro

    • Harold Hamersma