Immigratiecijfer gaat niet omlaag, wat de PVV ook wil

Als er al sprake is van massa-immigratie, dan komt die uit Polen, Duitsland en Groot-Brittannië. Onder aanvoering van de PVV woedt het debat. De immigratiestatistieken bieden voor elk wat wils.

Soms is een immigrant een mens, zoals de 18-jarige Angolees Mauro Manuel afgelopen week. Maar meestal gaat het in het asiel- en immigratiebeleid om cijfers. Vooral cijfers over het aantal immigranten dat Nederland binnenkomt.

Want Nederland kan grote aantallen immigranten niet aan en moet ‘gelukszoekers’ weren, vindt premier Mark Rutte (VVD). En dan vooral de moslims, als het aan PVV-leider en gedoger Geert Wilders ligt.

Maatregelen van dit kabinet om immigratie te verminderen, richten zich vooral op mensen van buiten de Europese Unie en lijken toegesneden op het terugdringen van migratie uit landen als Marokko en Turkije. Dat geldt in het bijzonder voor voornemens om gezinsvorming te beperken.

Het is een eenzijdige focus. Want de grootste groep immigranten komt niet van buiten, maar van binnen de EU. Al jaren. Polen, Duitsers, Britten zijn de grootste groepen. En die mogen, op grond van vrij verkeer binnen de EU, gewoon komen.

Daar verandert het beleid van het kabinet weinig aan. Dat is ook op te maken uit de jongste gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De immigratie bereikte vorig kwartaal het hoogste niveau in tien jaar. Maar het zijn níét de ‘niet-westerse allochtonen’ – zoals Wilders door hem ongewenste migranten noemt – die de statistieken beheersen. EU’ers, terugkerende Nederlanders en Amerikanen zorgden voor bijna tweederde van de immigratie.

Toch hangen immigratiecijfers als een zwaard van Damocles boven het hoofd van minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel, CDA). Voor Geert Wilders is een afname van het aantal immigranten een cruciale reden om dit kabinet te steunen. Bij de presentatie van het regeerakkoord noemde hij het beoogde anti-immigratiebeleid zelfs „historisch”. Hij zei: „De inzet van deze politieke samenwerking is een kwart minder asielinstroom, 30 procent minder reguliere instroom – waaronder gezinsmigratie – en als het gaat om de aantallen niet-westerse allochtonen kunnen de nieuwe maatregelen tot maar liefst vijftig procent minder instroom leiden.”

PVV-Kamerlid Sietse Fritsma gebruikt graag cijfers van het CBS om het gelijk van de PVV over „massa-immigratie” aan te tonen. In het eerste debat met minister Gerd Leers in 2010 zei de PVV’er: „Volgens het CBS zijn er 147.000 mensen toegelaten en dat is een immigratierecord. Nooit eerder in de geschiedenis zijn er zoveel mensen toegelaten. Van dat aantal zijn er ongeveer 50.000 niet-westers allochtoon. Ik weet niet wat uw definitie van massa of van massa-immigratie is, maar dit zijn echt aantallen die er niet om liegen.”

Fritsma had ook kunnen zeggen: ‘In 2009 immigreerden er netto bijna 35 duizend mensen naar Nederland. Nog geen duizend van hen waren Marokkaan, vijftienhonderd Turk.’ Dat was ook waar geweest, maar het heeft een wat andere gevoelswaarde.

Immigratiestatistieken bieden zo voor elk wat wils. Dat maakt het voor minister Leers gecompliceerd om aan PVV-eisen te voldoen. Fritsma ontwijkt vragen over welk cijfers hij als ijkpunt gebruikt. In het regeerakkoord staan de percentages niet. Dat spreekt alleen van een „zeer substantiële daling” van de instroom. De minister zei het afgelopen jaar herhaaldelijk dat terugdringen van migratie geen doel voor hem was, maar een mogelijk gevolg van zijn beleid. Totdat Wilders hem terechtwees.

Aan de cijfers is nog niet te merken dat hier een anti-immigratiekabinet zit. Deels is dat verklaarbaar. Immigratiestromen trekken zich niet altijd wat aan van nationaal beleid. Ook zijn veel kabinetsvoornemens nog niet gerealiseerd. Dat geldt bijvoorbeeld de beperking van gezinshereniging, en de vraag is of dat doorgaat. Daarvoor moet de EU meewerken, en experts betwijfelen dat.

Dat zijn werkelijkheden waar ook minister Leers en Geert Wilders niet onderuit komen.