Een boodschap afleveren in het Central Park

Bram Bakker vindt het de mooiste van de ‘Big Five’. De New York Marathon staat het dichtst bij die van de oude Grieken. „Je weet: daar gaat mijn reis naartoe, het eindpunt ligt op oogafstand.”

Voor Bram Bakker is de New York Marathon zo speciaal, dat hij er een boek over heeft geschreven. De 48-jarige psychiater en publicist, die ‘New York’ vier keer heeft gelopen, ziet de marathon als een moderne bedevaartstocht met New York als de heilige bestemming. „Omdat de stad zo mythologisch is.”

‘New York’ benadert volgens Bakker het dichts de oorsprong van de marathon, die ligt op het traject dat de Griekse koerier Pheidippides in 490 voor Christus aflegde. Hij liep van Marathon naar Athene om kond te doen van de overwinning van de Atheners op de Perzen in de Slag bij Marathon. Een loop van A naar B, net als de marathon in New York. Het is niet, zoals in de meeste andere steden, een rondje door de stad. Bakker: „In New York heb je als deelnemer een boodschap die in Central Park afgeleverd moet worden.”

Het zijn geen holle frasen, zegt Bakker. Het is écht waar, de New York Marathon is specialer dan welke marathon ook. „Dat ligt voornamelijk aan het decor”, meent Bakker, die in 2009 zijn snelste tijd van 2.57,19 uur realiseerde. „Kort na de start zie je vanaf de Verrazano Narrows Bridge Manhattan liggen. Je weet: daar gaat mijn reis naartoe, het eindpunt ligt op oogafstand.”

Maar dat is pas het begin van de marteltocht. Want dat is New York door het geaccidenteerde parkoers. Desondanks blijft het volgens Bakker genieten. De eerste 20 kilometer door Brooklyn is vanuit loopperspectief behoorlijk saai. Maar voortdurend zie je links van je die indrukwekkende skyline van Manhattan. En je weet: de finish komt steeds dichterbij. In dat decor neemt het lijden toe, maar ook het aantal toeschouwers. Die twee componenten compenseren elkaar: hoe moeilijker je het krijgt, des te luider de aanmoedigingen. Amerikanen kunnen als geen ander enthousiasmeren. Die mooie balans zit alleen in de New York Marathon.”

Dit jaar ontbreekt Bakker in New York. Omdat hij de Big Five – New York, Londen, Berlijn, Boston en Chicago – wil volbrengen en om die reden drie weken geleden de marathon van Chicago heeft gelopen. Volgend voorjaar staat de marathon van Londen over het olympische parkoers op zijn programma. Bakker: „Net als in Berlijn loop je in Chicago een rondje door een indrukwekkende stad. Maar het is geen tocht van A naar B die bijdraagt aan een mythe. Ik heb zo’n veertig marathons gelopen, maar de enige die qua sfeer in de buurt van New York komt is de de Comrades Marathon in Zuid-Afrika tussen Durban en Pietermartizburg. Maar dat is een ultraloop van 89 kilometer. “

Het is waar, zegt Bakker, de New York Marathon uitlopen verschaft je een speciaal gevoel. „Het is ontroerend om volwassen mannen aan de finish te zien janken. Natuurlijk is het beulswerk en ben je blij als het achter de rug is. Maar daarna wil je weer. Ik trek wel eens een parallel met bevallen. Bijna iedere vrouw roept na de eerste keer ‘dit nooit meer’, maar als de bevalling eenmaal achter de rug is komt er vaak toch een tweede. Zo gaat dat ook met New York. Je wilt die bijzondere ervaring nog wel eens meemaken.”

Neveneffect van de populariteit is dat er ook mensen naar New York komen die onvoldoende zijn getraind. De gemiddelde eindtijd van 3.32,17 uur bij de mannen in 1980 was in 2008 gestegen tot 4.16,00; bij de vrouwen van 4.03,19 naar 4.43,32. Dat leidde tot een discussie in met name de Amerikaanse media of nog moeten worden toegestaan de marathon in wandeltempo te volbrengen. Bakker is daar duidelijk in. Nee! „Het is een hardloopevenement en die moet je hardlopend kunnen voltooien. Als je de halve marathon niet binnen de tweeënhalf uur kunt lopen, moet je niet aan de marathon beginnen. En al helemaal niet op het zware parkoers van New York.”

Bakker is voorstander van een tijdslimiet, net als bij de Elfstedentocht. „Wie te laat binnenkomt krijgt geen kruisje. Zo’n deadline zou ook in New York moeten worden ingevoerd. Persoonlijk zou ik voor een limiettijd van vijf uur kiezen. Ik heb ooit meegemaakt dat tv-presentatrice Caroline Tensen vrijwel ongetraind deelnam. Ze liep en dramatische tijd. Maar in New York kan dat. Net zoals vorig jaar de Chileense mijnwerker, die in de opgesloten periode onder de grond was blijven hardlopen om zijn conditie op peil te houden. Hij werd speciaal door de organisatie uitgenodigd. Maar hij deed er langer dan zes uur over. Ook dat is typisch voor New York.”

Maar verder klopt alles aan de New York Marathon, vindt ervaringsdeskundige Bram Bakker. De stad is een fijne bestemming, waar een familielid met alle plezier mee naar toe gaat om je aan te moedingen. Een leuk uitje net voor de winter. En meestal is het op de dag van de marathon ook nog mooi weer. „De stad is het summum voor een marathonloper. Ik vind het echt: als je ooit een marathon wilt lopen, doe het dan in New York.”

    • Henk Stouwdam