'De bezuiniging is erg, maar een feit'

Joop Daalmeijer wil als voorzitter van de Raad voor Cultuur rekening houden met de politieke realiteit. „Kijk naar het programma van de PVV. Dan zie je hoezeer ze hechten aan erfgoed.”

30-08-2011, Hilversum. Directeur NTR, Joop Daalmeijer. Foto Bas Czerwinski

Joop Daalmeijer ging twee maanden geleden met pensioen na een lange loopbaan bij de publieke omroep. Gisteren kreeg hij al een nieuwe functie: voorzitter van de Raad voor Cultuur, de belangrijkste adviseur van de regering over kunst, cultuur en media. De ministerraad stemde in met zijn voordracht, net als met die van bestuursadviseur Mathieu Weggeman die ‘gewoon’ lid wordt van de negenkoppige raad.

Hij had gesolliciteerd op de portefeuille media, vertelt Daalmeijer vanuit de auto, vlak nadat zijn benoeming bekend is geworden. Maar na zijn sollicitatiegesprek met de voordrachtscommissie werd hij gevraagd als voorzitter. Op de vraag of hij daar blij mee is, antwoordt hij: „Het is iets nieuws en ik ben groot liefhebber van cultuur. Maar het is ook buiten de veilige omgeving. Ik kreeg net een smsje: je zult veel vrienden krijgen maar ook vijanden.”

Van welke kunst houdt u?

„Ik houd van levende muziek en ben de barok nooit ontgroeid. Moderne dans zie ik veel, theater. Verder architectuur en boeken. Musea bezoek ik vooral in het buitenland.”

Heeft u staatssecretaris Zijlstra van Cultuur al gesproken?

„We hebben twee weken geleden een prettig en openhartig gesprek gehad over wat er mis is gegaan met het advies van de raad over de bezuinigingen en hoe we beter kunnen samenwerken. Zodat raadsadviezen straks niet in een onderste la verdwijnen.”

Wat ging er mis met dat advies?

„Het was in principe een goed stuk, dat rekening hield met de financiële beperkingen en met wat de maatregelen betekenen voor het veld. Toch leidde het tot niks. Er waren veel mensen die dat onbevredigend vinden, zowel bij het departement als bij de raad. Als je een advies geeft, moet je rekening houden met de politieke realiteit. Kijk naar de verkiezingsprogramma’s, dan zie je dat de PVV groot voorstander is van nationaal erfgoed zoals musea. Ik zou dan vragen: wat is de marge die jullie zien? Je hebt een open relatie nodig met de mensen in de politiek. Nogmaals, het advies zelf was goed. De raad is een onafhankelijke instelling, ook geen klassenvertegenwoordiger van de cultuurwereld, en zijn adviezen hoeven niet altijd gevolgd te worden. Maar overleg is noodzaak. Zijlstra wil nu met ons in gesprek blijven om de verhoudingen te normaliseren. Er zijn nog steeds mensen boos.”

Wat vindt u van de bezuiniging?

„Die is heel erg. Dat vind ik als consument, als je werkt in de cultuur is het nog veel erger. Maar het is nu een gegeven. Bij de publieke omroep ging er 126 miljoen af. Toen hebben we een analyse laten doen welke maatregelen de pijn konden verzachten. Dat zou je ook kunnen doen in de cultuur. Ik ben niet van de parochie dat subsidie lui maakt. Ik geloof wel in externe geldschieters en in het belang van maatschappelijk draagvlak. En kijk naar de prijselasticiteit van kaartjes. Ik zit graag op rij 12 in het Concertgebouw en ben bereid daarvoor te betalen. En net als Zijlstra geloof ik dat je in grote instellingen zoals Het Nationale Ballet niet kunt snijden, hoe erg ook voor anderen.”

Is uw politieke voorkeur voor D66 nog ter sprake gekomen?

„Zijlstra zei: ‘Iedereen is vrij een politieke keuze te hebben.’ Dat was het.”