Bij de dood van een hamster

Monique Snoeijen schrijft de soundtrack van haar leven. Deze week: een begrafenis.

In mijn vriezer, tussen het rundergehakt en de shoarmareepjes, lag de hamster. Mijn dochter zou pas over drie dagen terugkomen van vakantie en het was zaak dat het beestje er dan nog een beetje knap uitzag en niet al te erg stonk. (Gelukkig dacht ik er aan de hamster ook weer op tijd te ontdooien.) Ik regelde een kistje en richtte een altaartje in voor het afscheid. Mijn ex nam de drank en het delven van het graf voor zijn rekening.

En daar aan de groeve, in het plantsoen voor de voormalige gezinswoning, leken we warempel weer even op een hecht gezin. Allen gooiden we een schepje zand op het kistje en herinnerden ons de bijzondere eigenschappen van de overledene. Dat hij zo lief was, zo klein en zo zacht en toch zo sterk. En we vonden allemaal dat hij veel te jong gestorven was, vermoedelijk aan de gevolgen van een sporthart. Voor de gelegenheid verzwegen we zijn hinderlijke gewoonte om als een wasknijper aan de vingers van het bezoek te gaan hangen.

Al met al werd het een waardige begrafenis, ook al stond er van tevoren niets over op papier in het ouderschapsconvenant. Zo’n ouderschapsconvenant is een contract tussen gescheiden ouders waarin de do’s en dont’s van de opvoeding van de kinderen zijn vastgelegd. Er staat bijvoorbeeld in dat je je kind niet zonder medeweten van de andere ouder mag laten piercen; dat de vriend van mamma nooit ‘pappa’ genoemd zal worden en dat pappa mamma wel voor verrotte vis mag uitmaken, als hij haar als moeder maar correct bejegent. Over de begrafenis van huisdieren staat in het standaardcontract niets genoemd. Net zo min trouwens als over de gang van zaken rondom de begrafenis van grootouders.

Je denkt er liever niet aan, maar op een dag wordt mijn vader of mijn ex-schoonvader begraven. Hoe moet dat dan? Wat is de plek van een ex in de kerk? Moet je achteraan in het donker ergens staan, zoals dat hoort? En de kinderen dan? Die willen natuurlijk beide ouders als ze verdriet hebben om de dood van een grootouder. Maar het zou toch gek zijn als pappa opeens weer naast mamma zit? Moet hij haar dan troosten als ze huilt? En waar zit mamma’s tijdelijke verkering al die tijd? Maar de vraag die me vooral bezighoudt is: waar blijft, na een echtscheiding, de liefde voor de schoonouders?

Tweeëntwintig jaar lang heeft mijn ex gelachen om de grappen van mijn vader. Samen klusten ze aan ons huis (waarbij ze elkaar het bloed onder de nagels vandaan haalden) en na de dood van mijn moeder leerde mijn ex mijn vader koken en zocht hij een vriendin voor hem.

En tweeëntwintig jaar lang heb ik gelachen om de grappen van zijn vader. Ook toen ik net een paar uur moeder was en hij, terwijl mijn dochter vruchtwater ophoestte, zei: „Och kijk, het stikt.” Ik denk dat hij me graag mocht, anders had hij nooit voor Sinterklaas dat houten sieradenkistje voor me getimmerd dat hij eindeloos schuurde en lakte en dat nog altijd op mijn schouw staat te glanzen.

Aan al die dingen dacht ik, toen we de hamster van mijn dochter ter aarde bestelde. Voor de begrafenis had mijn dochter een liedje van Adele gekozen: Someone like you. De tekst lijkt niet echt toepasselijk. Het gaat over een meisje dat maar moeilijk kan verkroppen dat haar vriendje niet meer de hare is. Maar de kern van de zaak heeft mijn dochter goed begrepen – en samen met Adele blèrt ze die nu al dagen door haar kamer met de lege hamsterkooi: Sometimes it lasts in love, but sometimes it hurts instead.

RIP Pip.