Strikte regie voor een jongen in nood

Ze werken het liefst „in de luwte”. Maar als het moet, zoeken ze de publiciteit. Defence for Children behartigt al jaren de belangen van de 18-jarige Mauro.

Den Haag : 1 november 2011 Steun aan Mauro op het Plein. foto © Roel Rozenburg

„De spindokter van Mauro? Kunnen we die niet inhuren?” De grap die Fokke & Sukke afgelopen woensdag maakten in deze krant, sloeg de spijker op de kop. Geen Nederlander heeft de verwikkelingen rondom de jonge Angolees kunnen missen.

Vorige week kon iedereen zien hoe Mauro Manuel vanaf de publieke tribune het Kamerdebat volgde over de vraag of hij wel of niet in Nederland mocht blijven. Die vrijdag verscheen hij in Pauw & Witteman. Zaterdag werd hij, met zijn broertje, toegezongen door Paul de Leeuw. Mauro was werkelijk overal. Zat er inderdaad een spindokter achter deze optredens? En hoeveel had Mauro er zelf over te vertellen?

Sinds Mauro’s asielverzoek in 2007 werd afgewezen is Carla van Os, die de belangen van Mauro behartigt onder de vlag van Defence for Children, nauw betrokken geweest bij iedere stap die de jongen in de publiciteit heeft gezet. „We hebben lang geprobeerd zijn zaak zoveel mogelijk buiten het nieuws te houden”, zegt Van Os. Wel kwam Mauro in augustus 2009 al even in de publiciteit. Er werd toen met uitzetting gedreigd. Met name het tv-programma Hart van Nederland zat bovenop de zaak. Mauro werd met zijn pleegouders thuis gefilmd en opnieuw toen een maand later een petitie met steunbetuigingen werd overhandigd aan Kamerleden. Ook in oktober 2010 wijdde Hart van Nederland een uitzending aan Mauro toen bleek dat hij waarschijnlijk wel kon blijven.

Toch besloot Defence for Children pas in juni dit jaar, nadat bleek dat minister Leers het beroep bij de Raad van State had gewonnen en Mauro uit Nederland moest vertrekken, zelf de pers op te zoeken. „We werken het liefst in de luwte”, zegt Aloys van Rest, directeur van Defence for Children. „We proberen altijd een zaak op te bouwen op basis van argumenten, daarbij staat het belang van het kind centraal. Maar er zijn exceptionele gevallen. In het geval van Mauro was media-aandacht zijn laatste strohalm. Hij heeft in overleg met ons besloten naar buiten te treden. Zo’n besluit komt van het kind zelf, in combinatie met zijn omgeving.”

Toch was er afgelopen maandag een kleine kink in de kabel. In de media verscheen een brief die was ondertekend met ‘Veel liefs van Mauro’. In het AD zei Mauro de volgende dag dat hij de brief niet had geschreven maar dat deze kwam van Defence for Children. „Achteraf gezien had ik moeten zeggen: dit gaat niet zo”, zegt Van Os. „Mauro had deze brief van A tot Z zelf moeten schrijven.” De wijze waarop de brief in het nieuws is gekomen verdient volgens haar „geen schoonheidsprijs”. Auteur van de brief was Ron Voskamp. Hij maakt deel uit van Team Mauro, een groep mensen die op eigen initiatief wat wilde doen voor de Angolees. „Toen zij met het voorstel van een brief kwamen, heb ik dit voorgelegd aan de pleegouders van Mauro”, zegt Van Os. „Zij hebben mij carte blanche gegeven voor de eindredactie. Ze zeiden: we hebben zoveel aan ons hoofd, regel jij het maar, als de tekst maar is gebaseerd op de brief die Mauro eerder heeft geschreven.”

Eind juni dit jaar, toen duidelijk werd dat Mauro niet kon blijven, schreef hij zelf een brief aan Leers (Immigratie en Asiel, CDA) met het verzoek of de minister „een uitzondering wil maken op de regels”. Bij het schrijven van die brief was Van Os eveneens betrokken. „Zijn Nederlands is niet perfect, ik heb toen de eindredactie gedaan.” Bij de laatste brief werd Mauro echter niet meer betrokken. „Toen hij werd gevraagd of hij hem zelf had geschreven, begreep hij het even niet meer. Het is te hectisch geweest de afgelopen weken, door de druk is het misgegaan.”

Rond de tijd dat Mauro die eerste brief schreef, trad hij ook naar buiten. Op 28 juni voerde hij met vrienden en familie actie in Den Haag en speelde buiten een potje voetbal met Kamerleden. „Die actie hebben we in overleg met Mauro en zijn pleegouders opgezet. We zagen geen andere uitweg meer”, aldus Van Os. „Daarvoor wilden we juist zoveel mogelijk achter de schermen praten met het ministerie en Kamerleden. Je kunt vaak beter tot een oplossing komen als de publieke opinie er niet bij wordt betrokken. Ministers vinden het niet prettig om, via de media, onder druk te worden gezet.”

Pieter Hilhorst, columnist bij de Volkskrant en maker van het tv-programma De Ombudsman, kreeg in maart van Defence for Children het verzoek om een filmpje over Mauro, dat deel uitmaakt van de serie Nederland Zwaait Uit, niet uit te zenden. Hilhorst: „Op 11 maart zou de eerste aflevering van Nederland Zwaait Uit worden uitgezonden. Dat zou Mauro zijn. Op verzoek van Defence for Children hebben we toen gewacht met de uitzending tot 15 april in de hoop dat Leers zijn hoger beroep zou intrekken.”

Volgens Van Os is zij, samen met de familie, vanaf juli telkens „zo selectief mogelijk” te werk gegaan bij het kiezen van de mediaoptredens. „Mauro had continu op radio en tv kunnen zijn. Zijn pleegouders hebben telkens met mij overlegd wat we wel en niet moesten doen.” Toen Mauro op 27 oktober in Den Haag naar het Kamerdebat ging, stond hij achteraf slechts kort de pers te woord. „Dat hebben we bewust gedaan. Mauro was, na negen uur het debat te hebben gevolgd, doodop.” Ook over zijn tv-optredens is telkens overleg geweest tussen Van Os en de familie. Vanaf 22 september kwam de zaak drie keer bij Pauw & Witteman aan bod, waarbij Mauro twee keer aan tafel zat. „Bij die laatste uitzending was nog onduidelijk of Mauro de volgende dag ook naar het CDA-congres zou gaan. Later heeft hij beslist dat hij niet wou gaan. Hij wilde lekker voetballen. Dat heeft hij ook gedaan, maar ook daar stonden journalisten hem alweer op te wachten.”

Diezelfde dag was er wel nog een optreden van Mauro bij Paul de Leeuw. „Op ons verzoek is hij ’s middags naar de studio gekomen”, zegt Sander van den Eeden, eindredacteur van het programma Pau!l. „We hadden eerst voorgesteld dat hij samen met het personage Annie de Rooij een sketch zou doen. Dat leek Van Os niet zo’n goed idee. Ze zei dat satire niet past bij Mauro. Toen hebben we bedacht dat Paul een zelfgeschreven lied voor hem zou zingen. Mauro kwam in andere tv-optredens nogal verlegen over, op deze manier hoefde hij zelf niets te zeggen. Dat was een mooie oplossing.”

Van Os zegt dat de grote media-aandacht „een aanslag” voor Mauro is geweest. Desalniettemin is ze er positief over dat Mauro in het nieuws was. „Als hij in juni niet was gaan voetballen met de Kamerleden, was hij nu uitgezet.” Voorlopig heeft ze met de pleegouders van Mauro afgesproken dat hij uit het nieuws blijft. „Hij moet nu even het leven van een gewone jongen kunnen leiden. Voorzover dat mogelijk is.”

    • Rosan Hollak