Papandreou gaat, Berlusconi wankelt

Het Internationale Monetaire Fonds en de Europese Unie gaan toezien op het doorvoeren van de hervormingen in Italië. Dat zou het resultaat zijn van speciaal overleg gisteravond laat van de Franse president Sarkozy, de Duitse bondskanselier Merkel en president Obama van de Verenigde Staten met de Italiaanse premier Berlusconi. Dat had plaats in de marge van de G20-bijeenkomst in het Franse Cannes.

Over de mate van toezicht bestond vanochtend nog geen duidelijkheid. Voorafgaand aan de tweede zittingsdag van de bijeenkomst van de groep van 20 economische grootmachten zouden Frankrijk,

Duitsland en de Verenigde Staten vanochtend opnieuw overleggen over de kwestie. Aan het begin van de middag waren nog geen officiële mededelingen gedaan.

Berlusconi zou volgens bronnen rond de Europese Commissie onder grote druk gezet zijn internationaal toezicht te accepteren op met name hervormingen van het pensioenstelsel en de arbeidsmarkt,

en op maatregelen die de concurrentiekracht van Italië moeten verbeteren. Het zou niet de bedoeling zijn dat het IMF een soortgelijke rol speelt als het in Griekenland geeft, waar het feitelijk hervorming afdwingt in ruil voor een noodlening.

De betrokkenheid van het IMF moet financiële markten ervan overtuigen dat de hervormingen en bezuinigingen die Italië heeft aangekondigd geloofwaardig zijn. De kosten voor Italië om schuld te financieren op kapitaalmarkten zijn de afgelopen dagen gestegen naar een record van ruim boven de 6 procent. Met de maatregelen moet Italië worden beschermd tegen de gevolgen van een eventueel Grieks failliet.

Voorafgaand aan het nachtelijk overleg nam president Sarkozy op zijn persconferentie gisteren uitgebreid de tijd om Italië te prijzen. „Italië is een sterke economie.

De derde van de eurozone en de achtste van de wereld. Iedereen kent de Italiaanse koopmansgeest”, zei Sarkozy. „Het probleem in Italië is ook niet de inhoud van bezuinigingen en hervormingen, maar de uitvoering.”

Sarkozy benadrukte dat er een „elektroshock in positieve zin” nodig is om de Europese seg nam president Sarkozy op zijn persconferentie gisteren uitgebreid de tijd om Italië te prijzen.

„Italië is een sterke economie. De derde van de eurozone en de achtste van de wereld. Iedereen kent de Italiaanse koopmansgeest”, zei Sarkozy. „Het probleem in Italië is ook niet de inhoud van bezuinigingen en hervormingen, maar de uitvoering.”

Sarkozy benadrukte dat er een „elektroshock in positieve zin” nodig is om de Europese schuldencrisis op te lossen. Ook Obama zei gisteren dat het noodzakelijk was om „de komende dagen hier de Europese crisis op te lossen”.

De Italiaanse premier heeft nog niet gereageerd op de berichten. Maar vanuit Rome ontkenden regeringswoordvoerders vanochtend dat er sprake zou zijn van een akkoord over toezicht door het IMF. Wat is uitgelekt zijn slechts „interpretaties” van wat is afgesproken, zo citeert de Italiaanse krant la Repubblica de reacties.

Intussen raakt premier Berlusconi thuis steeds verder in de problemen. Zijn coalitie raakte in het parlement gisteren de meerderheid kwijt door het vertrek van twee partijgenoten. Gisterochtend ontving president Giorgio Napolitano de fractieleider van Berlusconi’s partij Angelino Alfano en diens coalitiepartner Lega Nord-leider Umberto Bossi.

Napolitano beklemtoonde opnieuw dat de aangekondigde hervormingen „door een brede boog van politieke en maatschappelijke krachten moet worden gesteund”. Eerder dwong hij Berlusconi ertoe om de hervormingsmaatregelen niet per decreet af te kondigen. Hierdoor zal Berlusconi ze nu voor 15 november door de Senaat moeten loodsen. Nu zijn parlementaire meerderheid afbrokkelt, neemt de kans op een val van de regering verder toe.