Onvrede

Vandaag wordt in Rusland de Dag van de Nationale Eenheid gevierd, een nationale feestdag die in 2005 door president Poetin is ingevoerd ter vervanging van de officiële herdenking van de Oktoberrevolutie van 1917 drie dagen later.  In Moskou mocht ter gelegenheid daarvan de jaarlijkse Russische Mars worden gehouden, een folkloristische optocht van iedereen die rechtsextreem, patriottistisch en ultranationalistisch is en kritiek wil uiten op het regime.

De kade tegenover het Witte Huis was dit jaar niet toegewezen als marsveld. Nee, de demonstranten moesten het doen met een paar straten in de ver van het centrum af gelegen wijk Ljoeblino.

De Russische Mars heeft altijd iets van het schilderij ‘Processie in de provincie Koersk’ van Repin, zo historisch doet het tableau de troupe aan. Er nemen ultra-orthodoxe gelovigen aan deel, die in de joden de moordenaars van Christus zien, er zijn aanhangers van de antisemitische Zwarte Honderden, de pogrombrigades uit de nadagen van het tsarisme, er lopen in kozakkenuniform gehulde monarchistische baarddragers mee, die in Trotski de massamoordenaar van het Russische volk zien. En verder zijn er traditiegetrouw ook nog de groepjes jonge gemaskerde autonomen, de drumbands van meisjes in antiek militair uniform en veel gewone ontevreden burgers, die genoeg hebben van het heersende regime.

 

Vier jaar geleden, toen ik de optocht voor het eerst meemaakte, waande ik me tussen tienduizend neonazi’s die massaal de Hitlergroet gaven en opriepen tot het ophangen van ‘de joden’. Vandaag bleek er, behalve de alom wapperende vlag van de Romanovs, heel wat veranderd, al waren de nationalistische traditionalisten en de iconendragers als vanouds luidruchtig van de partij.

Wel was de Hitlergroet vandaag grotendeels verdwenen en werden in plaats daarvan spandoeken meegevoerd, waarop je kon lezen: ‘Weg met de regering van dieven en boeven’, ‘Stop het voeden van de Kaukasus’,  ’Gadaffi is vermoord. Wie is de volgende?’, ‘Morgen behoort aan ons toe’, ‘Minder immigranten - meer  loon’.

De nationalistische volkswoede van de circa 7.000 betogers richtte zich dus tegen immigranten uit Centraal-Azië, medeburgers van de Noordelijke Kaukasus, Verenigd Rusland en de regering van Medvedev en Poetin. Vooral het oproepen tot het stoppen van het ‘voeden van de Kaukasus’ kreeg veel bijval.

Om een einde te maken aan wat zij noemden ‘de terreur van de immigranten’ willen de nationalisten milities oprichten om de ‘orde’ op straat te handhaven. Dat krijg je als je een politiemacht hebt die zijn werk niet doet en er maar niet in slaagt om op zijn minst de indruk te wekken dat zij dat doet.

 

De aanvoerders van de mars, onder wie de voormalige leider van de verboden migrantenmepbeweging Slavjanski Sojoez (SS) Dmitri Djomoesjkin (op de foto, met oranje das en het rode baardje), herinnerden de aanwezige journalisten eraan dat Moskou een etnisch Russische stad is en dat Moskovieten niet van hun medeburgers afkomstig uit de Kaukasus houden.  Djomoesjkin was twee dagen eerder nog gearresteerd in een onwettige poging hem van het marcheren af te houden. Maar hij is inmiddels zo populair aan het worden dat ze hem moesten laten gaan, in tegenstelling tot zijn ideologische vriend Konstantin Krylov, die wegens ‘aanzetten tot extremisme’ wel een paar dagen moest brommen.

Interessant was ook dat Aleksej Navalny, de populaire blogger die regelmatig grote overheidscorruptie onthult, en de klokkenluidende politiemajoor Aleksej Dymovski aan de mars deelnamen. Navalny is een aanhanger van de Beweging tegen Illegale Migratie en is dankzij zijn deelname aan de mars behalve bij de Russische intelligentsia  ook bij het gewone volk populair geworden. Eigenlijk wordt hij nu behalve door  links ook door  rechts op handen gedragen.

Het indrukwekkendst was vandaag  de volkswoede over de regering. Onder het toeziend oog van 5.000 politieagenten met de platte pet en een helikopter mochten de betogers hun boosheid uiten. En ineens bleken de leuzen van de door de rechter verboden PARNAS-partij van Boris Nemtsov, Michail Kasjanov en Vladimir Ryzjkov ook door het gewone volk te worden aangehangen. En zoals u weet telt het gewone volk veel meer zielen dan de kritische intelligentsia, die met veel moeite enkele honderden naar een demonstratie weet te krijgen.

De 70-jarige gepensioneerde literatuurdocente Maja Poelkonova bekende in de optocht mee te lopen, omdat ze vond dat ,,de boevenbende van Poetin en Medvedev” nu maar eens moest opstappen. ,,Dat nationalisme steun ik niet”, zei ze. ,,Ik doe alleen mee omdat we genoeg hebben van Poetin en Medvedev. We voelen ons dagelijks door hen vernederd, omdat we niet in ons levensonderhoud kunnen voorzien en er  geen werk is. Het leven in Rusland is onmenselijk  geworden en daarom moet de jeugd in opstand komen.”

Maja was onlangs ook  bij de laatste bijeenkomst van PARNAS geweest, maar Nemtsov vond ze te slap. ,,Bovendien is hij in de jaren negentig al eens aan de macht geweest”, zei  Maja, die zoals veel oudere Russen heimelijk terugverlangde naar de Sovjet-Unie. ,,Want toen was het leven veel en veel rustiger.”

Op dat moment begon een twintiger tegen ons te schreeuwen dat Rusland een streng regime als in Minsk nodig had, dat ,,op Russische grond Russische orde” moest herstellen. En toen hij  uitgeraasd was, scandeerden zijn kameraden  ’Waaj pauwe’, waarmee ze ongetwijfeld ‘White Power’ bedoelden.

De optocht was intussen bij metrohalte Varsjavskaja aangekomen, waar een podium was opgericht voor een popconcert. De politie kon tevreden zijn, want toen een uur later het spektakel afgelopen was, ging iedereen braaf naar huis.