Omstreden Palestijnse zege

Het gebeurt niet vaak, maar de Palestijnen hebben deze week een diplomatieke overwinning geboekt. Unesco, de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur, heeft Palestina toegelaten als volwaardig lid.

Belangrijker dan het lidmaatschap zelf is voor de Palestijnen dat 107 landen hun aanvraag steunden, waaronder niet alleen Rusland, China en landen uit de derde wereld, maar ook Frankrijk, Spanje, België en Noorwegen. Verder waren er 52 landen die zich maandag van stemming onthielden (waaronder het Verenigd Koninkrijk) en 14 die tegenstemden (behalve Israël en de VS ook Duitsland, Zweden en Nederland).

Het uitzicht op de vorming van een Palestijnse staat is door deze stemming niet groter geworden. Ook is nog altijd uitgesloten dat de Veiligheidsraad zal instemmen met de Palestijnse aanvraag om als volwaardige lidstaat toegelaten te worden tot de hele VN-organisatie. Washington heeft aangekondigd daarover zonodig een veto uit te spreken.

De Palestijnen nemen de weerstand die hun stap veroorzaakt voor lief. Israël heeft scherp afwijzend gereageerd, verwijt de Palestijnen de weg van de onderhandelingen te verlaten en heeft als vergelding besloten tot versnelde bouw van 2.000 woningen in bezet Palestijns gebied.

Ook de Amerikaanse regering is diep ongelukkig met de Palestijnse stap. Een wet uit de jaren negentig verbiedt de regering-Obama contributie te betalen aan een VN-organisatie die de Palestijnen als lid toelaat. Dat is een groot probleem voor Unesco, dat zo 22 procent van haar financiering kwijtraakt, maar ook voor de Amerikanen, die erdoor aan invloed verliezen. Als de Palestijnen ook tot andere VN-organisaties worden toegelaten – het belangrijke Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) bijvoorbeeld – dan zal de Amerikaanse invloed ook daar afnemen.

Amerikaanse diplomaten noemen het Palestijnse lidmaatschap van Unesco en de aanvraag bij de VN prematuur. Ze hebben daar gelijk in voor zover er nog geen Palestijnse staat bestaat. Maar tegelijk is het woord prematuur een gotspe. Achttien jaar na de akkoorden van Oslo is van serieuze onderhandelingen geen sprake en bestaat het vredesproces alleen nog in naam. Israël bouwt ondertussen stug door in de bezette Palestijnse gebieden. Het Unesco-lidmaatschap mag geen uitzicht op een eigen staat bieden, het vredesproces doet dat evenmin.

Daarom is het de Palestijnen moeilijk euvel te duiden dat ze hun kaarten zetten op diplomatieke manoeuvres waarmee ze hun internationale steun vergroten en hun zaak in de aandacht van de wereld houden.