'Ik ben niet in Ivoorkust om er te preken'

Ivoorkust krabbelt op na een verwoestende machtsstrijd. De VN helpen hierbij onder leiding van de Nederlandse ex-minister Bert Koenders. „Dit land is ingewikkeld.”

Den Haag:22.2.7 Minister Koenders. © foto Roel Rozenburg

De nieuwe chef van de vredesmissie van de Verenigde Naties in Ivoorkust is zijn werk begonnen. Bert Koenders, voormalig minister voor Ontwikkelingssamenwerking (PvdA), houdt kantoor in het tot VN-hoofdkwartier omgebouwde hotel dat een paar maanden geleden nog met raketgranaten beschoten werd door het Ivoriaanse leger.

Zijn voorganger, de Koreaan Young-jin Choi, werd zwaar op de proef gesteld toen president Laurent Gbagbo weigerde te aanvaarden dat hij verkiezingen had verloren die door de VN als eerlijk waren bestempeld. Gbagbo’s aanhangers sloegen VN-personeel in elkaar en staken hun terreinwagens in brand. Sinds Alassane Ouattara president is, is die vijandigheid verleden tijd. Voor het einde van het jaar zijn parlementsverkiezingen gepland.

Wat is uw rol als VN-gezant?

„Die betekent dat ik leiding moet geven aan een grote missie van ongeveer tienduizend militairen, politie en mensen die zich bezighouden met ontwikkelingssamenwerking en economische ontwikkeling. Nu zijn we in die hele moeilijke tijd na een crisis, die beslissend is of Ivoorkust de goede kant op zal gaan, of het een land is waar de regering ook goede parlementsverkiezingen kan houden en waar het leger weer kan zorgen voor de veiligheid van de burgers. De VN moeten een bijdrage leveren om dat mogelijk te maken.”

Zijn de VN nodig bij de parlementsverkiezingen?

„De VN spelen hier een belangrijke rol als onafhankelijke partij. Het huidige parlement was gekozen in 2000 en nu moet er een nieuw, legitiem parlement komen dat mensen uit de verschillende delen van het land vertegenwoordigt. Dat wordt een enorme logistieke operatie waarbij de VN moeten zorgen dat alle stembiljetten in alle districten verspreid worden. Het tweede punt, misschien nog belangrijker, is dat we moeten zorgen dat de verkiezingen eerlijk verlopen. Tijdens de presidentsverkiezingen een jaar geleden hebben de VN het laatste woord gehad. Dat zullen we tijdens de parlementsverkiezingen weer hebben, en dat is natuurlijk een moeilijke en zware opdracht.”

Uw voorganger heeft wekenlang in zijn kantoor geslapen omdat de VN van partijdigheid werden beschuldigd. Verwacht u dat u dit kan gebeuren?

„Ivoorkust is een ingewikkeld land. Mensen houden zich heel veel met politiek bezig. De VN worden door sommigen gezien als een bevrijder, terwijl anderen vinden dat ze niet goed hebben opgetreden. Het is mijn taak om te laten zien dat de VN neutraal en onpartijdig zijn. Dat heb ik ook gezegd in mijn eerste toespraak voor de media: dat ik hier niet ben om te preken, maar om te ondersteunen.

„En laten we niet vergeten: veel mensen zijn blij dat hier een nieuwe president zit die gekozen is door het volk, en dat heeft de VN ook een betere naam gegeven dan daarvoor. Of ik in mijn kantoor zal moeten slapen, ik hoop van niet. De situatie is echt wel aan het verbeteren. Het is belangrijk dat Ivoorkust, naast Nigeria de belangrijkste economie van West-Afrika, weer een bron van werk wordt. Er zijn enorme kansen in dit land.”

Waarom hebben de VN u gestuurd?

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon wilde graag dat een Nederlander leiding zou geven aan een van de grotere vredesoperaties en dan heb je het niet voor het uitzoeken.”

    • Pauline Bax