Grieks exit levert ondraaglijk sterke munt op

Hardliners willen de Grieken liever gisteren dan vandaag uit de euro donderen. Maar de sterke euro die dan overblijft, zal Nederland en Duitsland de das omdoen, voorspelt Melvyn Krauss.

De hardliners in Duitsland en Nederland vinden dat Griekenland een lesje moet worden geleerd en spelen maar al te graag voor schoolmeester. Hun boodschap voor de Grieken is overduidelijk. Gedraag je of hoepel op.

Toch is het verre van duidelijk wie meer zou verliezen – Griekenland of het noordelijke blok? – als het ondenkbare werkelijkheid zou worden en Griekenland uit de euro zou worden gezet.

Verblind door hun hoogmoedswaan beseffen de Duitsers en Nederlanders niet ten volle in welke mate hun eigen goede economische prestaties te danken zijn aan een voordelige wisselkoers. Deze is mogelijk gemaakt door de opname in de euro van het minder concurrerende Zuiden.

Haal het Zuiden weg en de euro zou omhoogschieten, ten koste van de economie in het Noorden. De Duitse en Nederlandse economie zijn ‘dopinggebruikers’. De drug die ze gebruiken is een voordelige wisselkoers.

Neem Zwitserland. De economie van dit land heeft de laatste tijd zware klappen gekregen. Deze klappen werden veroorzaakt door een buitensporig overgewaardeerde munt. Ik was deze zomer in Luzern. Iedereen was daar vol van die sterke Zwitserse frank. De frank stond inmiddels bijna gelijk met de euro en de mensen waren bang.

Om de Zwitserse frank ten opzichte van de euro naar beneden te krijgen, heeft de Zwitserse nationale bank geïntervenieerd op de wisselmarkt. Dit heeft ze gedaan door euro’s te kopen en franken te verkopen. Ze probeert een plafond te handhaven van 1,20 Zwitserse frank voor één euro.

In feite koppelt Zwitserland met deze interventie zijn munt aan de zuidelijke landen van de eurozone, zonder dat het land hoeft toe te treden tot de euro. Dit is de zet van een heel slimme profiteur. De Zwitsers krijgen de handelsvoordelen van het eurolidmaatschap, zonder te hoeven delen in de kosten van de overdrachtsbetalingen aan het Zuiden van Europa.

Het Zwitserse voorbeeld bevat een belangrijke les voor de noordelijke landen. Mochten zij Griekenland uit de euro gooien, wat de facto zou kunnen gebeuren als ze onrealistische bezuinigingen verlangen, dan eindigen ze als het Zwitserland van vroeger, van voordat dit land besloot om in te grijpen op de valutamarkt.

Ondanks hun prachtige bergen konden de Zwitsers hun sterke munt niet meer dragen, anders zouden ze niet hebben ingegrepen. Zo’n sterke munt zal ook de Duitsers en de Nederlanders te veel zijn.

De noorderlingen beseffen het nog niet, maar ze zouden de Grieken weleens even hard nodig kunnen hebben als de Grieken hen.

Melvyn Krauss is verbonden aan het Hoover-instituut van de Stanford-universiteit. Hij verblijft vaak in Amsterdam en was voorheen hoogleraar economie aan New York University.

    • Melvyn Krauss