Touchscreen overvraagt zintuigen. Eis echte druk- en draaiknoppen

Misschien doet u het nog weleens: een wekker uitslaan, de radio in één armbeweging zachter zetten, de wasmachine met een argeloze handeling instellen, de magnetron een paar tikken geven. Geniet nog maar even van dat gemak, want spoedig krijgt alles een aanraakscherm. Dan swipen we ons een ongeluk. Letterlijk.

Dat is de strekking van een verontrustend betoog van Erik Sofge, techniekredacteur van Slate.com, een opiniesite van The Washington Post. Hij brengt in herinnering dat Steve Jobs ons dingen liet kopen die we helemaal niet nodig dachten te hebben. Apple’s computermagnaat maakte ons wijs dat zijn nieuwe interface naadloos aansluit bij de menselijke natuur.

Hadden we maar geluisterd naar onze innerlijke stem. Want het idee dat je direct met je vingers op het scherm kunt klikken, selecteren en scrollen heeft een keerzijde. Hoe minder analoog het apparaat, hoe meer we onze aandacht erbij moeten houden. De bediening vraagt om meer oog-hand-coördinatie dan klassieke apparatuur.

De talloze functies van een iPhone heffen dat ongemak misschien op, maar het wordt irritant als je het hardlopen moet onderbreken om de muziekspeler te bedienen. Of tijdens het autorijden die ene plaat nog een keer wilt draaien.

Moderne apparaten overvragen onze zintuigen

Toyota rust haar auto’s nu uit met het zogeheten Entune, een alles-in-één-boordcomputer waarmee je zelfs bioscoopkaartjes kunt bestellen. “Een revolutionaire auto-ervaring”, zegt de fabrikant. Ongetwijfeld, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat je tijdens het opzetten van een plaat in de sloot belandt.

Erik Sofge waarschuwt voor een samenleving waarin alle consumentenelektronica is uitgerust met een aanraakscherm. Apparaten waarin zoveel functies zijn geïntegreerd dat we verdwalen in keuzemenu’s. Of dat we tenminste tien keer moeten swipen voordat we dat ene boek kunnen lezen, dat ene liedje kunnen horen of dat ene nummer kunnen bellen. Dat alles opperste concentratie vergt, een steeds fijnere oog-hand-coördinatie.

Dit is geen betoog van een digibeet, Sofge is een techneut. Hij vreest dat we er straks net zo aan toe zijn als de bejaarde die radeloos wordt van een treinkaartjesautomaat. Apparaten dreigen ons leven niet gemakkelijker te maken, maar moeilijker. De touchscreen is het scharnierpunt op de gemakswip: apparaten gaan onze zintuigen overvragen. Uitdagend voor een spelletje Angry Birds op de iPhone of iPad, maar minder prettig als je met 120 kilometer per uur over een snelweg raast.

Eerder in deze serie:
Facebook sloopt democratie. Gemeenschap breekt uiteen in kwetsbare enkelingen
Steve Jobs een natuurtalent? Welnee, hij had gewoon wat geluk
Raketten afvuren vanaf kantoor. Drones maken oorlogen minder vuil
Twitter maakt de mens tot emotioneel wrak
Breng die digitale kanonnen eens in stelling
Telecomwaakhond: smartphone-gebruikers hebben lak aan etiquette
Politiek twitterdebat: fruitmachines, zeeziekte en duizelingen
‘Defensie moet elektronische wapens maken’
Internetgeneratie ondermijnt traditionele bedrijfscultuur
Zo zet een dictator het internet uit
Computer versloeg Kasparov met schaken. Volgende uitdaging: chefkok Jamie Oliver
Twitter steekt officiële crisiscommunicatie de loef af
Paus waarschuwt voor vervreemding op sociale media
Twitter bezorgt ons een ontwikkelingsstoornis

    • Steven de Jong