Een snor laten staan en dan gewoon over prostaatkanker praten

‘Movember’ heet de beweging die zeven jaar geleden in Australië begon en nu ook hier is. De maand van de snor (‘moustache’ en november) wil een taboe doorbreken.

Nederland, Den Haag, 4 juni 2011 Marc Marie Huijbregts, cabaretier Foto: Merlijn Doomernik Merlijn Doomernik

Het is een aanslag op zijn ijdelheid. Maar hij doet het. Erik van Muilekom laat zijn snor staan. Een maand lang. Net als 2.100 andere Nederlandse mannen die zich hebben aangesloten bij de groeiende beweging Movember. Vrouwen dragen in oktober een roze lintje om aandacht voor borstkanker te vragen; mannen laten nu in november hun snor staan om de aandacht te vestigen op prostaatkanker. Movember, een samentrekking van moustache (snor) en november is zeven jaar geleden begonnen in Australië.

Echte mannen praten niet over hun gezondheid, zegt de 28-jarige promovendus Eelco Jacobs lachend, die ook zijn snor laat staan. „Dat vind ik zo leuk aan deze actie. Het is tegenwoordig, zeker bij ons en in Angelsaksische landen, een taboe om je snor te laten staan. Maar het is ook taboe voor mannen om over hun gezondheid te praten. Nog altijd. Door hem te laten staan, ga je het gesprek aan met anderen. Bedoeling is dat we dan ook over prostaatkanker beginnen.”

De actie slaat volgens Jacobs in landen als Duitsland en Zwitserland (waar hij woont) amper aan, omdat een snor dragen daar nog heel gewoon wordt gevonden. Jacobs is net begonnen met het laten staan van zijn snor. „Ik verwacht niet dat ik er eind november uitzie als een walrus. Ik ben gezegend met een heel gemiddelde haargroei.”

Erik van Muilekom, verpleegkundig specialist op de afdeling urologie van het Nederlands Kankerinstituut - Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam, komt dagelijks mannen tegen die lijden aan prostaatkanker. Probleem, zegt hij, is dat veel mannen de symptomen vaak niet tijdig herkennen. Soms wordt de tumor in de prostaat pas ontdekt wanneer die op andere plekken in het lichaam uitzaaiingen heeft veroorzaakt, die pijn geven. Botpijn bijvoorbeeld. Elk jaar overlijden 2.500 mannen met (niet per se áán) prostaatkanker. Een kwart dus van de mannen die het jaarlijks krijgt. De meest voorkomende kankervormen bij mannen zijn darm- en longkanker, gevolgd door prostaatkanker (10.000 per jaar). Anderzijds hebben mannen soms plas- en erectieklachten die líjken te wijzen op prostaatkanker maar door iets anders worden veroorzaakt. De prostaat maakt het vocht dat sperma vervoert bij de ejaculatie.

Prostaatkanker is goed te behandelen, mits die op tijd wordt ontdekt. Met een hormoonkuur waarbij de man vrouwelijke hormonen slikt. De tumor kan worden weggesneden, de patiënt kan chemotherapie krijgen of bestraald worden.

Het geld dat de Movember-mannen in Nederland deze maand met hun snor ophalen, zal worden besteed aan onderzoek in het Nederlands Kankerinstituut. Onderzoekers zijn al langer op zoek naar een betere test dan de ‘psa-prik’ die nu wordt gebruikt om vast te stellen of iemand prostaatkanker heeft. Met die test wordt weleens een tumor ontdekt die weliswaar kwaadaardig is maar níét gevaarlijk. Van Muilekom: „Dat is heel specifiek voor prostaatkanker. Er zijn tumoren die niet agressief zijn. De ellende is dat de patiënt dan wél behandeld wordt, vaak omdat hij de tumor toch niet vertrouwt, en die behandeling heeft vervelende bijwerkingen.”

Omdat mannen boven de 45 zich vaak zorgen gaan maken over hun gezondheid (maar er niet over praten), is de vraag naar ‘screenings’ bij de uroloog groot. Als mijn geslachtsdeel goed functioneert, dan ben ik gezond, zo is de redenering. Maar die screenings hebben nadelen, zegt Van Muilekom. „Sommige mannen maken zich meer zorgen dan nodig, omdat er iets wordt ontdekt dat ze eng vinden maar dat een heel laag risico heeft.”

Zie voor meer informatie over de actie: http://nl.movember.com

    • Frederiek Weeda