De Griek is een overlever

ATTENTION EDITORS - THIS PICTURE IS 27 OF 33 TO ACCOMPANY PICTURE PACKAGE "GREECE IN CRISIS". SEARCH IN YOUR PICTURE SYSTEM FOR KEYWORDS "GREECE IN CRISIS" TO SEE ALL IMAGES. (PXP01-33) France's President Nicolas Sarkozy (R) and Germany's Chancellor Angela Merkel exchange words as they attend a joint press conference after crisis talks with Greece's Prime Minister on the eve of a G20 summit of major world economies in Cannes, November 2, 2011. Greece's teetering government backed away from a proposed referendum on staying in the euro on Thursday, while European leaders talked for the first time of a possible Greek exit to preserve the single currency. Picture taken November 2, 2011. To match Picture Package GREECE IN CRISIS REUTERS/Charles Platiau/Files (FRANCE - Tags: POLITICS BUSINESS) REUTERS

De Griekse premier Papandreou is bereid om van een referendum af te zien. De oppositie eist nu zijn aftreden, maar hij weigert.

Het Grieks referendum over het Europese reddingsakkoord is van de baan. Premier George Papandreou trok zijn voornemen in nadat duidelijk werd dat de oppositiepartijen in principe bereid zijn te praten over een regering van nationale eenheid. Maar een eenheid is nog ver te zoeken. Papandreou eist dat de grootste oppositiepartij in het parlement, Nieuwe Democratie, instemt met het Europese reddingsplan en de daaraan gekoppelde bezuinigingen en hervormingen. De coalitieregering zou ten minste zes maanden aan moeten blijven.

De oppositie wil een politiek neutraal zakenkabinet dat de onderhandelingen over de invulling van het laatste Europese akkoord afrondt en op korte termijn verkiezingen uitschrijft. Ze eist bovendien het aftreden van Papandreou, maar die weigert te vertrekken.

Een referendum was nooit een doel op zich, maar een middel om nationale eenheid te forceren, verklaarde Papandreou gisteravond toen hij uitleg kwam geven in zijn fractie. Vervroegde verkiezingen, zoals de oppositiepartijen tot nu toe eisen, zouden volgens hem bovendien nog veel erger zijn dan een referendum en het land gegarandeerd in chaos storten.

De politieke ontwikkelingen in Griekenland raakten in een stroomversnelling nadat bondskanselier Angela Merkel en president Nicolas Sarkozy de Griekse premier in Cannes te verstaan hadden gegeven wat op het spel staat. Opeens werd de dreiging dat Griekenland uit de eurozone zou kunnen worden gezet reëel.

Merkel dicteerde de referendumvraag: „Het draait in essentie om niets anders dan, ‘wil Griekenland in de eurozone blijven, ja of nee’?”, zei ze.

Daarmee verhoogde de bondskanselier voor de Grieken de inzet. Een dag geleden dachten ze nog het specifiek over het laatste reddingsplan te kunnen hebben. Daarover zijn de meningen in Griekenland sterk verdeeld. Het Europese akkoord met de banken komt erop neer dat de Griekse staatsschuld wordt verlaagd, maar in 2020 nog altijd 120 procent van het bbp is. De steun voor de euro is echter veel hoger.

Na die gesprekken steunde ook minister van Financiën Evangelis Venizelos het referendumvoorstel niet meer. In de uren die volgden zegde de ene na de andere parlementariër van regeringspartij Pasok publiekelijk het vertrouwen in de premier op.

Halverwege de middag leek een akkoord nabij te zijn. Maar in de uren daarna liepen de spanningen opnieuw op. Papandreou bleek zelf niet bereid is af te treden.

De dag riep daardoor herinneringen op aan een eerdere poging van Papandreou om de oppositie onder grote druk mede verantwoordelijkheid te laten nemen voor het straffe bezuinigingsbeleid. In juni, terwijl woedende demonstranten het parlement omsingelden en het centrum van Athene onbegaanbaar was door de traangas, leek het er enkele uren op dat de twee partijleiders dichtbij een akkoord waren.

Volgens de latere analyses liep dat stuk op dat stuk op de poppetjes. Ook toen had Samaras had het vertrek van Papandreou geëist en weigerde die op te stappen. Griekse commentatoren durfden gisteren aan het einde van de dag geen voorspellingen meer te doen over het politieke einde van Papandreou. Hij is koppig. En een overlever.

Marloes de Koning

    • Marloes de Koning