Veldhuijzen komt goed weg door Rijk de Gooyer

Met Rijk de Gooyer wisten de meeste actualiteitenrubrieken zich niet goed raad. Als een bekende Nederlander overlijdt, dan is de eerste reflex doorgaans niet om deskundigen de waarde van zijn werk te laten schatten, maar om vrienden uit te nodigen iets persoonlijks over hem te melden.

Het probleem was dat de gisteren overleden acteur niet aan vriendschap deed. Dat zei tenminste Maarten Spanjer, die overal was uitgenodigd om de rol van beste vriend te vervullen. Na de dood in de oorlog van zijn tweelingbroer had Rijk besloten zich niet meer zo aan mensen te hechten.

Je kunt moeilijk een item vullen met de constatering dat de eerste als zodanig opgeleide filmacteur van Nederland door zijn naturel en gevoel voor timing ook altijd een van de beste is gebleven. Dus werden anekdotes van stal gehaald en de zapservices van De wereld draait door en Pauw & Witteman geheel besteed aan fragmenten uit zijn films, televisieshows en commercials.

Dat betekende een geluk bij een ongeluk voor staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (Zorg, CDA). Onder normale omstandigheden zouden we de hele avond het curieuze fragment hebben teruggezien dat via de website van de NOS het gesprek van de avond werd in de sociale media. Op de gewone televisie bleef de schade nu beperkt tot Moraalridders (EO) en de late journaals.

Toch had het moment de potentie van een klassieker. Tijdens een commissievergadering van de Tweede Kamer werd de bewindsvrouw vanaf de publieke tribune in de rede gevallen. Voorzitter Pauline Smeets (PvdA) greep in, maar Veldhuijzen bleef doorpraten en stak haar linkerhand uit om die op de mond van Smeets te leggen, met de pinnige woorden: „Mag ik zelf beslissen of ik afgeleid word?” Het prestigegevecht kreeg vervolgens gestalte in een wedstrijdje grimassen trekken. Smeets herstelde snel zichzelf en de orde, terwijl Veldhuijzen haar ogen clownesk ten hemel hief. Op nauwelijks deemoedig te noemen toon dankte ze de voorzitter toch maar voor haar interruptie en bood later excuses aan.

Het kan natuurlijk zijn dat vandaag CDA-spindoctor Jack de Vries alsnog aantreedt in De wereld draait door om voor de tweede keer in een week spijt te betuigen over „een domme actie” van een partijgenoot. Maar daarvoor is de lading misschien net te licht, in vergelijking met het troostbriefje met een oneerbaar voorstel dat staatssecretaris Henk Bleker vrijdag naar asielzoeker Mauro toeschoof.

Beide incidenten zijn wel vergelijkbaar: sociale onhandigheid gepaard aan regenteske arrogantie, overmatig enthousiasme en de angst van een kat in het politieke nauw om niet meer zo aardig te worden gevonden.

Het CDA staat op elf zetels in de peilingen van Maurice de Hond en blijft zichzelf maar in de voet schieten. Zelden werd een debacle van Griekse afmetingen zo pijnlijk eigenhandig geïllustreerd.