Rekenkamer: kosten zorg beperken bijna onmogelijk

Het is voor een minister van Volksgezondheid bijna onmogelijk om op tijd te zien of uitgaven in de zorg worden overschreden. Vaak is onduidelijk of ingrijpen, zoals verhogen van eigen bijdragen, effect heeft.

Dit zegt de Rekenkamer in een vandaag verschenen studie. De afgelopen tien jaar is het zorgbudget steeds overschreden. Hoe groot die overschrijding precies was, wordt pas na enkele jaren duidelijk. De informatie aan de Tweede Kamer over de zorgkosten is „stelselmatig niet actueel” en verwarrend, schrijft de Rekenkamer.

In een reactie zegt minister Edith Schippers (Zorg, VVD) dat de zorgsector in een overgangsfase zit– meer marktwerking – waardoor uitgaven wellicht tijdelijk minder goed beheerst kunnen worden. Maar volgens de Rekenkamer duurt die overgang al vijf jaar en is die „nog lang niet afgelopen”.

In deze kabinetsperiode nemen de zorguitgaven naar verwachting met 14,3 miljard euro toe tot 74,2 miljard in 2015. Ook dit voorjaar werd al duidelijk dat de uitgaven in 2011 meer toenemen dan begroot. Vaak worden tegenvallers elders opgevangen, bijvoorbeeld door meevallers bij andere ministers. Maar volgens Schippers betekent dit niet dat zij niet in is om die uitgaven te beheersen.

In 2007 kwamen nog tegenvallers van vier jaar daarvoor naar boven. De Rekenkamer verwijt het ministerie dat het nooit met definitieve cijfers komt. Een minister legt daarover uiteindelijk geen verantwoording af.

Volgens de Rekenkamer zijn de jaarlijkse tegenvallers deels een gevolg van de manier van begroten. Als basis voor het zorgbudget worden prognoses van het CPB gebruikt, terwijl de ramingen van het ministerie 2 miljard euro hoger uitkomen. De Rekenkamer stelt voor om de Tweede Kamer inzage te geven in beide ramingen. Schippers is dat niet van plan, zegt ze.

Rekenkamer en minister zijn het er wel over eens dat er sneller duidelijkheid over de zorguitgaven moet zijn en overschrijdingen eerder worden opgespoord. Schippers stelde daartoe al een werkgroep in. De Rekenkamer zal dat „nauwlettend” volgen.