Plots spreekt directeur over targets

Het was even wennen. Een bijeenkomst met staatssecretaris Zijlstra (Cultuur, VVD) en vertegenwoordigers uit de kunsten zonder protest, en met opmerkelijke eensgezindheid. Zijlstra kon concluderen dat „de omslag in het denken” die hij met zijn beleid beoogt, namelijk meer ondernemerschap, „wel heel pregnant is geworden”.

Hij zei dit gisteravond op een uitverkochte bijeenkomst over cultureel ondernemen, georganiseerd door de VVD-partijcommissie Cultuur en Media, ‘ideeënleverancier’ van de partij. De 130 aanwezigen varieerden van de directeur van het Haags Gemeentemuseum tot die van de Van den Ende Foundation.

Begrippen als ‘targets’, ‘vermarkten’, en ‘schaalvergroting’ begeleidden powerpoints van instellingen die lieten zien hoezeer ze zich al aan de wetten van de markt aanpassen. Zo vertelde de directeur van het Friese Tryater dat zijn theatergezelschap een productie maakte in opdracht van een projectontwikkelaar, bedrijfsarrangementen heeft, en bedrijven helpt die „een ander denken in gang willen zetten”. Het Gelders Orkest heeft in zijn professionaliseringsslag een ex-medewerker van McKinsey aangetrokken, die een model maakte dat vooraf berekent hoe groot de zaalbezetting wordt (‘succesindex’).

Het was een ondernemer uit het bedrijfsleven, Alexander Ribbink (oud-topman TomTom), die vroeg of er nog aandacht is voor het experiment, het kleine en kwetsbare in de kunst. „Ik ben conservatief liberaal, maar vind dat er plekken moeten blijven waar het nieuwe plaatsvindt, zoals de Rijksakademie. Daar moet de overheid willen zijn.”

Op de vraag hoe risicovol je mag zijn bij het ondernemen antwoordde Gerard de Kleijn, wiens MuseumGoudA onlangs een schilderij van Dumas veilde: „Je kunt heel ver gaan om niet failliet te hoeven gaan.”

Zijlstra bleef realistisch: „De komende twee jaar zal er vast ook wat misgaan. En de stemming kan omslaan als de eerste instellingen moeten sluiten.” Maar gisteravond was er saamhorigheid. Hij riep de aanwezigen op de Tweede Kamer aan te sporen de Geefwet, die schenken aan kunst aantrekkelijker moet maken, goed te keuren. „Als u daar nou een belletje aan wilt wagen.”

    • Birgit Donker