Gerrit Berckheyde:

Het Stadhuis op de Dam te Amsterdam (1673, Amsterdam Museum)

Het stadhuis op de Dam in Amsterdam was gebouwd om te imponeren. Het drukte de trots uit van de Hollandse havenstad die in de eerste helft van de 17de eeuw vier keer zo groot was geworden en die na de mislukte staatsgreep van Willem II van Oranje (1650) de belangrijkste machtsfactor werd in het Eerste Stadhouderloze Tijdperk. En zo werd het gebouw ook door Gerrit Berckheyde afgebeeld, als iets wat larger than life was. Let op het kikkersperspectief en de kleine figuurtjes op de voorgrond, die benadrukken hoe immens dit ‘Achtste Wereldwonder’ was. Vele honderden van dit soort stadsgezichten werden er gemaakt in de tweede helft van de 17de eeuw, toen onder de burgers van de rijker wordende steden de vraag opkwam naar stadsbeelden die niet zuiver topografisch waren; schilderijen met de symbolen van de verworven vrijheden. Berckheyde was de hofleverancier, en hij was zeer wel bereid om de situatie op de Dam aan te passen als dat in zijn straatje te pas kwam. Zo heeft hij bijvoorbeeld de Waag achter de rug van de kijker weggemoffeld.