Eerst Zweden, dan de VS?

WikiLeaks-oprichter Julian Assange wordt in Zweden gezocht voor verkrachting.

De toekomst van WikiLeaks wordt met de dag onzekerder.

Het beroep van Julian Assange om niet uit te worden geleverd aan Zweden is gisteren afgewezen door het Royal Court of Justice in Londen. WikiLeaks-oprichter Assange (40) wordt in Zweden gezocht voor de aanranding en de verkrachting van twee vrouwen, vorig jaar zomer.

Assange liep gisteren door een haag van journalisten naar de rechtbank, aangemoedigd door een bonte verzameling aanhangers – Britse veteranen van de missie in Afghanistan, strijders voor internetvrijheid en anti-oorlogsactivisten.

Ook een aantal deelnemers van Occupy Londen bij de nabijgelegen St. Paul’s kathedraal was naar de rechtbank gekomen. De hekken van de rechtbank hadden ze versierd met spandoeken als steunbetuiging aan Assange. ‘Het systeem bestraft klokkenluiders uit bescherming van hun eigen belang.’

Assange, Australiër van geboorte, heeft altijd volgehouden dat de vrouwen in Zweden hadden ingestemd met seks. Hij zegt dat de Zweedse zaak politiek gemotiveerd is. Het lukt de vijanden van WikiLeaks niet om de site stil te leggen en daarom proberen ze hem als persoon uit te schakelen, zegt Assange.

Verkrachting, dat is het laatste waar het over gaat op de stoepen van het gerechtsgebouw, waar zo’n twintig aanhangers van Assange zich hebben verzameld. Niemand denkt dat Assange een verkrachter is. De zaak is, zeggen zijn vrienden, een verkapte poging om Assange over te dragen aan de Verenigde Staten. Ze geven niets voor de belofte van Zweden dat niet te zullen doen.

Assange is persona non grata in de Verenigde Staten, omdat WikiLeaks herhaaldelijk vertrouwelijke overheidsinformatie van de Amerikanen heeft gelekt. Meest spraakmakend waren de honderdduizenden memo’s van Amerikaanse diplomaten en geheime filmpjes en documenten van de Amerikaanse legeroperaties in Irak en Afghanistan. Een aanklacht voor spionage tegen Assange wordt overwogen.

De advocaten van Assange hebben nu nog twee weken om de zaak voor te leggen aan het hoogste Britse gerechtshof. Wat de uitkomst van het hoger beroep ook zal zijn, de toekomst van WikiLeaks wordt met de dag onzekerder. Met hun oprichter al bijna een jaar onder huisarrest in Engeland, nijpend geldgebrek en een slinkende groep vrienden, heeft WikiLeaks al lange tijd geen grote onthullingen meer gedaan.

Ook Assange zelf erkent dat het slecht gaat met zijn organisatie. Vorige week zei hij tijdens een persconferentie dat de website nog voor begin volgend jaar moet sluiten als er niet snel meer donaties binnenkomen. Contant geld graag, en wel per post. Want door een Amerikaans embargo is het niet mogelijk om met een creditcard geld over te maken naar WikiLeaks.

Naast geldproblemen kampt Assange ook met afnemende steun van de media die eerst nog samenwerkten met WikiLeaks bij de onthullingen. Assange staat bekend als een lastige man die afspraken niet nakomt. Mediapartners zijn kwaad dat WikiLeaks uiteindelijk alle 250.000 diplomatenberichten online heeft gezet, zonder mogelijk compromitterende informatie over bronnen van de Amerikanen te wissen. Dissidenten in autoritaire landen kunnen hierdoor in gevaar komen.

Mocht WikiLeaks ophouden te bestaan, dan staan er nu al andere klokkenluiders klaar, zegt Mack, een Britse deelnemer van internetactivistengroep Anonymous die naar de rechtbank is gekomen. Mack is betrokken bij het klokkenluidersproject van Anonymous, dat onder meer informatie heeft gepubliceerd over banken en organisaties die zich zouden inspannen voor de uitlevering van Assange aan Zweden. „WikiLeaks heeft ons de weg getoond. Dat voorbeeld blijft bestaan.”