De regiozendereist uitleg provincie

Vier regionale omroepen verzetten zich tegen forse bezuinigingen door ‘hun’ provincies. Omroep Brabant gaat voorop in het verzet, met een rechtszaak vandaag.

Een greep uit de kassa van de Praxis. Brandstichting in een bloemenkiosk. En een mishandeling op het Leidseplein. Deze drie misdrijven kwamen gisteren langs in Ter Plaatse op TV Noord-Holland. Ondanks het succes van het opsporingsprogramma – laatst kon de Amsterdamse politie nog een straatrover aanhouden na een uitzending – moet het verdwijnen. RTV Noord-Holland moet bezuinigen. Ook het langlopende programma voor natuurliefhebbers, Natuurlijk Noord-Holland, wordt geofferd.

Directeur Robert Zaal van RTV Noord-Holland ziet geen andere oplossing. Zijn omroep krijgt een korting van 2 miljoen euro op de jaarlijkse subsidie van de provincie van 15,2 miljoen euro. Extra pijnlijk is de snelheid waarmee de maatregel ingaat, 1 januari 2012.

De Noord-Hollandse omroep is niet de enige regionale publieke zender die wordt gekort. Alle provincies kampen met bezuinigingsmaatregelen die ze moeten doorvoeren van het kabinet. Een van de oplossingen waar ze voor kiezen is korten op de financiering van regionale omroepen.

Omroep Brabant krijgt vanaf 2015 1,7 miljoen euro minder subsidie, een korting van tien procent van de jaarlijkse subsidie. RTV West (regio Den Haag) en RTV Rijnmond (regio Rotterdam) worden gekort voor 1,7 miljoen euro per 2013.

De regionale mediabedrijven leggen zich niet neer bij de bezuinigingen. Omroep Brabant is vandaag de eerste omroep die de provincie voor de rechter daagt, de andere drie omroepen overwegen hetzelfde.

De uitspraak in deze zaak kan grote gevolgen hebben voor de regionale journalistiek. Gerard Schuiteman van koepelorganisatie ROOS: „Als de uitspraak negatief uitpakt bestaat er een grote kans dat alle provincies hoge bezuinigingen doorvoeren op de provinciale omroep.” Alle vier de omroepen vrezen een ‘grote verschraling’ door gedwongen ontslagen en het stoppen van (live-)programma’s. In veel regio’s is de provinciale omroep het enige nieuwsmedium naast de regionale krant.

Elk jaar ontvangen de provincies geld dat in principe is bestemd voor de regionale omroepen. Vorig jaar was dat 142 miljoen euro, dat op basis van het aantal inwoners wordt verdeeld onder de dertien regionale omroepen in Nederland. Het geld wordt gestort in het zogenoemde provinciefonds. Een onhandige constructie, vinden de omroepen, want het budget komt lang niet volledig bij hen terecht. Tweede Kamerlid Maarten Haverkamp (CDA) stelde minister Van Bijsterveldt (Media, CDA) in augustus vragen over de financiering van de regiozenders. De minister verzekerde toen dat er op toegezien zou worden.

Dat de omroepen naar de rechter stappen is volgens Schuiteman van ROOS logisch. „Wij staan vierkant achter de omroepen. Deze maatregel is onrechtmatig en wij zorgen dat de omroepen over goede juridische dienstverlening en informatie kunnen beschikken.”

De juridische hulp komt voor RTV Noord-Holland te laat. Directeur Zaal: „De bezuiniging gaat in per januari 2012 en we moeten afscheid nemen van tientallen freelancers en twaalf vaste krachten. Per 1 juni 2012 moeten die saneringen zijn doorgevoerd. Daarnaast moeten we snijden in de programmering.” De omroep heeft het slecht getroffen met haar provincie. „Ik wil geen klaagverhaal houden, maar in de politieke verkiezingsprogramma’s was men lovend over onze bijdrage aan de maatschappij, en nu hakken ze erop los. Van de twintig verslaggevers zijn er nu nog maar veertien en dan voel je de terugloop van kwaliteit.” De provincie Noord-Holland wilde geen tekst en uitleg geven aan de directeur. Zaal: „Ik ben teleurgesteld over de onwelwillendheid bij het provinciale bestuur om te praten over een opbouwprocedure zoals een stappenplan of andere verzachtende omstandigheden.”

Bij Omroep Brabant is er wel sprake van zo’n stappenplan. Volgend jaar begint dat met een korting van 4 ton en in 2015 is het totale bedrag 1,7 miljoen. Gert Bielderman, algemeen directeur van de Brabantse omroep: „We realiseren ons dat bezuinigingen nodig zijn, maar de provincie geeft ons geen enkele uitleg hoe ze op deze bedragen zijn gekomen. Daarnaast overtreedt zij de wet, want in de Mediawet staan bepalingen over de financiering van de omroepen waaraan de provincies zich dienen te houden. Dat doen ze nu niet.”

Het provinciale beleid staat haaks op de visie van minister Van Bijsterveldt (Media, CDA). In antwoord op Kamervragen zei zij dat de „financiering van de regionale omroep niet gewijzigd wordt”. Daarnaast vond zij niet dat er gewijzigde omstandigheden waren voor een andere aanpak. Schuiteman: „De positie van de minister is duidelijk. Wet is wet en er zijn geen uitzonderingen.”

    • Lois Fritzsche