Robotspektakel met hart

"REAL STEEL"..RS-FF-012R..Charlie Kenton (Hugh Jackman, left) gives instructions to Atom while his son, Max (Dakota Goyo) looks on in DreamWorks Pictures' action drama "Real Steel"...©DreamWorks II Distribution Co., LLC. ÊAll Rights Reserved.

Real Steel. Regie: Shawn Levy. Met: Hugh Jackman, Dakota Goyo, Evangeline Lilly. In: 80 bioscopen. ****

Boksfilms zijn tranentrekkers. Psychologen die onderzoek doen naar emoties hebben vastgesteld dat The Champ (1931, remake in 1979) de meest trieste filmscène ooit bevat, die hun proefpersonen vrijwel zonder uitzondering aan het huilen brengt: het moment waarop de aan zijn comeback werkende bokser Billy na zijn grote gevecht voor de ogen van zijn negenjarige zoontje sterft: „Champ, wake up!” Deze huilscène aller huilscènes is niet toevallig afkomstig uit een boksfilm. Tranen met tuiten horen bij het genre. Het is alsof de onversneden stoerheid van de boksring de kijker eindelijk de vrijbrief geeft om een potje ongegeneerd te janken.

Ook Real Steel – in vrijwel elk opzicht een klassieke boksfilm die zich houdt aan de regels van het genre, alleen zijn de boksers hier geen mensen, maar vervaarlijke robots – zet in de finale weer in op tranen. We schrijven 2020. Het boksen tussen mensen is langzaam maar zeker vervangen door het robotboksen, omdat die gevechten nu eenmaal spectaculairder zijn: de robots beuken echt op elkaar in tot hoofden en ledematen door de ring vliegen, en tot er alleen een hoop schroot overblijft. Dat zien de mensen graag. Welbeschouwd is de premisse van Real Steel helemaal niet zo onaannemelijk. En de gevechten ogen geweldig en zijn ook spannend, mede doordat de makers vier levensgrote robots lieten bouwen (en niet alleen vertrouwden op computeranimaties). Ook riepen ze de hulp in van bokslegende Sugar Ray Leonard voor de choreografie.

Charlie (Hugh Jackman) is een oud-bokser die nu met zijn vechtrobots een karige boterham verdient in de onderste regionen van dit volksvermaak. Op een dag keert zijn 9-jarige zoontje Max terug in zijn leven, die hij tot dan toe niet heeft gekend. Omdat hij er geld mee kan verdienen, neemt hij zijn zoon op sleeptouw. Samen geven ze nieuw leven aan een oude robot, die een grote carrière maakt.

De film is – zeer competent – geregisseerd door Shawn Levy (Night at the Museum) maar Real Steel werd geïnitieerd en geproduceerd door Steven Spielberg. Zijn vingerafdrukken zijn nadrukkelijk aanwezig, vooral door intense evocatie van het kinderperspectief, en de moeizame verhouding tussen ouder en kind. Maar waar een film als Super 8 – eveneens door Spielberg geproduceerd, maar geregisseerd door J.J. Abrams – bezweek onder te zelfbewuste verwijzingen naar het werk van de meester zelf, gaat Real Steel er niet onder gebukt. De film kan de vergelijking met Spielbergs eigen werk aan.

Real Steel is een van de leukste grote spektakelfilms voor kinderen in lange tijd; topvermaak. Gelikt – ook de pogingen om de film een rauw randje te geven zijn uitermate gelikt – maar met een hart. De film is de tegenpool van de wezenloze, maar zeer lucratieve Transformers-films, al was het maar omdat de gevechten hier wel uitstekend zijn gedoseerd.

Uit Real Steel spreekt een ambivalente houding tegenover technologische vernieuwing. De vooruitgang is onontkoombaar, maar de echte ziel zit toch in wat oud en nutteloos is geworden, in wat dreigt te worden weggegooid. Het is de ambivalentie van Spielberg zelf: de ouderwetse vakman die toch niet achter wil blijven – zie de manier waarop hij, naar eigen zeggen, zijn eerste CGI-film Kuifje zoveel mogelijk als ‘gewoon’ drama heeft willen regisseren. Een onhoudbare positie misschien, maar wel één die ook met Real Steel weer zijn vruchten afwerpt.

Peter de Bruijn